Συμφωνία για τρία εκατομμύρια τόνους από το Κόσοβο αλλάζει τα δεδομένα για τα ορυχεία Αχλάδας και Προσηλίου
Σε νέα συμφωνία προμήθειας λιγνίτη από το Κόσοβο προχώρησε η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού της Βόρειας Μακεδονίας, εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τις εξαγωγές από τα ορυχεία της Δυτικής Μακεδονίας και ειδικότερα τις δραστηριότητες στην Αχλάδα Φλώρινας και στο Προσήλιο Σερβίων.
Όπως μεταδίδει ο δημοσιογράφος Χάρης Αποσπόρης στο newsit.gr, η εταιρεία Elektrani na Severna Makedonija, γνωστή ως ESM, συμφώνησε με την αντίστοιχη κρατική εταιρεία του Κοσόβου, ΚΕΚ, για την προμήθεια τριών εκατομμυρίων τόνων λιγνίτη σε χρονικό διάστημα 36 μηνών. Η τιμή έχει οριστεί στα 24,4 ευρώ ανά τόνο και θα παραμείνει σταθερή για τη διάρκεια της συμφωνίας. Το συνολικό οικονομικό αντικείμενο προσεγγίζει τα 73,2 εκατομμύρια ευρώ.
Το νέο συμβόλαιο εξασφαλίζει στη Βόρεια Μακεδονία λιγνίτη σε χαμηλότερη τιμή από εκείνη που κατέβαλλε για την προμήθεια ελληνικού καυσίμου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, οι ελληνικές εταιρείες εξήγαγαν λιγνίτη έναντι περίπου 31 ευρώ ανά τόνο. Η διαφορά ανέρχεται συνεπώς σε 6,6 ευρώ ανά τόνο, ενώ για το σύνολο της συμφωνημένης ποσότητας αντιστοιχεί σε περίπου 19,8 εκατομμύρια ευρώ.
Η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού της Βόρειας Μακεδονίας εκτιμά ότι η συμφωνία θα συμβάλει στην αποφυγή ελλείψεων και στη διατήρηση σταθερότερων τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η εξασφάλιση των συγκεκριμένων ποσοτήτων θα βελτιώσει την αποδοτικότητα των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής της, οδηγώντας σε αύξηση της παραγωγής κατά 800 γιγαβατώρες και σε πρόσθετα έσοδα 57 εκατομμυρίων ευρώ.
Ιδιαίτερη σημασία για τη Δυτική Μακεδονία έχει η δήλωση του αναπληρωτή υπουργού Οικονομίας του Κοσόβου, Αρτάν Ριζναβόλι, σύμφωνα με τον οποίο η Βόρεια Μακεδονία εισήγαγε μέχρι σήμερα λιγνίτη από την Ελλάδα, αλλά στο εξής θα προμηθεύεται αποκλειστικά από το Κόσοβο.
Εφόσον η συγκεκριμένη πρόβλεψη επιβεβαιωθεί στην πράξη, κλείνει ένας εξαγωγικός κύκλος που είχε δημιουργήσει σημαντική δραστηριότητα για ιδιωτικά ορυχεία της περιοχής. Πρόκειται για τις εταιρείες Λιγνιτωρυχεία Αχλάδας Α.Ε. και Μ.Ε.ΤΕ. Α.Ε., οι οποίες προμήθευαν με λιγνίτη τη γειτονική χώρα από τα ορυχεία της Αχλάδας και του Προσηλίου αντίστοιχα.
Σύμφωνα με ανάλυση του Νίκου Μάντζαρη, επικεφαλής αναλυτή του Green Tank, κατά την τελευταία τετραετία εξήχθησαν από την Ελλάδα προς τη Βόρεια Μακεδονία συνολικά 2,96 εκατομμύρια τόνοι λιγνίτη. Με τιμή περίπου 31 ευρώ ανά τόνο, τα συνολικά έσοδα για τις δύο εταιρείες ανήλθαν σε 91,7 εκατομμύρια ευρώ.
Η συμμετοχή του ελληνικού λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή της γειτονικής χώρας ήταν κάθε άλλο παρά περιορισμένη. Την προηγούμενη χρονιά κάλυψε κατά μέσο όρο το 16,9% των αναγκών του λιγνιτικού σταθμού της Μπίτολα, ενώ σε ορισμένους μήνες το ποσοστό έφτασε ακόμη και το 40%.
Οι εξαγωγές αυτές είχαν προκαλέσει το προηγούμενο διάστημα συζήτηση και στην Ελλάδα, με αντικείμενο το κατά πόσο η χώρα προμήθευε τη Βόρεια Μακεδονία με λιγνίτη και στη συνέχεια εισήγε ηλεκτρική ενέργεια παραγόμενη από το ίδιο καύσιμο
Απαντώντας στις σχετικές αιτιάσεις, ο Νίκος Τσάφος είχε υποστηρίξει ότι η Ελλάδα εμφανίζεται εξαγωγική στον ηλεκτρισμό προς τη Βόρεια Μακεδονία και όχι εισαγωγική. Επομένως, σύμφωνα με τη θέση που διατύπωσε, δεν τεκμηριώνεται η υποστήριξη ότι ο ελληνικός λιγνίτης «επιστρέφει» στη χώρα με τη μορφή ηλεκτρικού ρεύματος.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
