Σε μια εποχή έντονης κοινωνικής πίεσης και συνεχών προκλήσεων, η αγανάκτηση έχει γίνει σχεδόν καθημερινή έκφραση. Εκδηλώνεται δημόσια, συχνά έντονα και χωρίς φίλτρα – κυρίως μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, αλλά και στον δημόσιο λόγο γενικότερα. Και κάπου εκεί, συχνά, χαρακτηρίζεται εύκολα ως «ανθρωποφαγία».
Όμως δεν είναι πάντα τόσο απλό.
Πίσω από τις σκληρές λέξεις, την οργή και την υπερβολή, δεν κρύβεται απαραίτητα διάθεση επίθεσης στον άλλον ως άνθρωπο. Πολύ συχνά, κρύβεται μια συσσωρευμένη κοινωνική αγανάκτηση. Ένα αίσθημα πίεσης, αδικίας ή απογοήτευσης που δεν βρίσκει άλλο τρόπο εκτόνωσης.
Τα κοινωνικά δίκτυα λειτουργούν σαν μεγεθυντικός φακός αυτής της κατάστασης. Δίνουν φωνή, αλλά ταυτόχρονα ενισχύουν την ένταση. Έτσι, η αγανάκτηση μπορεί εύκολα να πάρει μορφή που μοιάζει με “επίθεση”, χωρίς όμως πάντα να έχει αυτόν τον πραγματικό πυρήνα.
Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να απορρίψουμε το συναίσθημα. Η κοινωνική αντίδραση είναι ένδειξη ότι υπάρχει ακόμη ευαισθησία, ότι τα πράγματα δεν περνούν αδιάφορα. Το ζήτημα είναι πώς αυτή η αντίδραση εκφράζεται και πού καταλήγει.
Γιατί αν η αγανάκτηση μένει μόνο στο ξέσπασμα, στον θυμό και στην αντιπαράθεση, τότε κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε έναν φαύλο κύκλο έντασης χωρίς αποτέλεσμα. Αν όμως μετατραπεί σε συνειδητή στάση, σε συμμετοχή και σε συλλογική διεκδίκηση, τότε αποκτά πραγματικό περιεχόμενο.
Η λεπτή γραμμή ανάμεσα στην αγανάκτηση και την “ανθρωποφαγία” δεν βρίσκεται στο τι νιώθουμε, αλλά στο τι επιλέγουμε να κάνουμε με αυτό που νιώθουμε.
Και εκεί τελικά κρίνεται η ποιότητα της δημόσιας ζωής μας.
