Προτάσεις για όρια συγκέντρωσης έργων, αγροτικής γης και ενίσχυση ανταποδοτικών
Τις θέσεις και τις προτάσεις της για το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας κατέθεσε η παράταξη «Πορεία Δημιουργίας» με επικεφαλής τον Γιώργο Κασαπίδη, ζητώντας να υπάρξει ειδική αντιμετώπιση για τη Δυτική Μακεδονία λόγω του βάρους που, όπως υποστηρίζει, έχει επωμιστεί από την ενεργειακή μετάβαση και την απολιγνιτοποίηση.
Στο κείμενο που κατατέθηκε στο πλαίσιο της διαβούλευσης, η παράταξη αναφέρει ότι το νέο χωροταξικό εμφανίζει μεγαλύτερη σαφήνεια σε σχέση με το ισχύον πλαίσιο του 2008 ως προς τη χωροθέτηση και τους περιορισμούς για τα έργα ΑΠΕ, επισημαίνει όμως ότι απουσιάζει οποιαδήποτε ειδική πρόβλεψη για τη Δυτική Μακεδονία, παρά το γεγονός ότι στην περιοχή έχει ήδη εγκατασταθεί ή αδειοδοτηθεί μεγάλος αριθμός ενεργειακών έργων.
Η «Πορεία Δημιουργίας» προτείνει είτε τη δημιουργία ξεχωριστής χωρικής ενότητας για τη Δυτική Μακεδονία εντός του νέου πλαισίου είτε την ενσωμάτωση ειδικών κατευθύνσεων και όρων που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της περιοχής.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων που διατυπώνονται είναι η θέσπιση ανώτατου ορίου συγκέντρωσης έργων ΑΠΕ ανά Δημοτική Ενότητα, Δήμο και Περιφέρεια, λαμβάνοντας υπόψη και τα ήδη αδειοδοτημένα έργα. Παράλληλα, προτείνεται η αναθεώρηση του μέγιστου ποσοστού κάλυψης γης από φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, ώστε να συνεκτιμάται η υφιστάμενη κατάσταση στην περιοχή.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην προστασία των οικισμών. Η παράταξη προτείνει τα νέα έργα ΑΠΕ να χωροθετούνται σε απόσταση μεγαλύτερη των 1.500 μέτρων από τα όρια των οικισμών, ενώ σε περιοχές όπου υπάρχουν ήδη αδειοδοτημένα ή εγκατεστημένα έργα να απαιτείται απόσταση άνω των 2.000 μέτρων.
Σε ό,τι αφορά την περιβαλλοντική αδειοδότηση, ζητείται να αξιολογούνται υποχρεωτικά οι σωρευτικές επιπτώσεις όλων των έργων σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας, Δήμου και Περιφέρειας και όχι μόνο οι επιπτώσεις κάθε έργου μεμονωμένα. Παράλληλα, προτείνεται να μην επιτρέπεται η εγκατάσταση ΑΠΕ σε βοσκοτόπους μέχρι να ολοκληρωθούν τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης, ενώ διατυπώνεται και αντίθεση στα μεγάλης κλίμακας έργα αντλησιοταμίευσης που έχουν προταθεί για περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Γρεβενών.
Η παράταξη ζητά επίσης την πλήρη προστασία της γης υψηλής παραγωγικότητας, εκτιμώντας ότι η αγροτική παραγωγή αποτελεί βασικό πυλώνα ανάπτυξης της μεταλιγνιτικής Δυτικής Μακεδονίας.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται ακόμη η δημιουργία ειδικού περιβαλλοντικού παρατηρητηρίου στην περιοχή της Πτολεμαΐδας με συμμετοχή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, η πρόβλεψη ηλεκτρικού χώρου για ενεργειακές κοινότητες, ο αποκλεισμός πλωτών φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων στις λίμνες της Περιφέρειας και η απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και ανεμογεννητριών σε υψόμετρο άνω των 1.000 μέτρων.
Παράλληλα, ζητείται ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών στις διαδικασίες αδειοδότησης, με πρόβλεψη ώστε οι αρνητικές γνωμοδοτήσεις Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων να έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα για την αδειοδοτούσα αρχή.
Στο σκέλος των ανταποδοτικών οφελών, η παράταξη προτείνει πρόσθετες παροχές για περιοχές που φιλοξενούν έργα τα οποία δεν θα μπορούσαν να αδειοδοτηθούν με βάση το νέο πλαίσιο, ενώ για τις ακριτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας εισηγείται την πλήρη κάλυψη των αναγκών ηλεκτρικής ενέργειας των μόνιμων κατοίκων μέσω των ανταποδοτικών των ΑΠΕ.
Τέλος, ζητεί η αδειοδότηση νέων έργων ΑΠΕ στη Δυτική Μακεδονία να συνοδεύεται από υποχρεωτική δημιουργία μόνιμων θέσεων εργασίας, ανάλογα με το μέγεθος κάθε επένδυσης. Όπως επισημαίνεται στο κείμενο, η περιοχή μπορεί να παραμείνει ενεργειακός κόμβος της χώρας μόνο εφόσον η ενεργειακή μετάβαση συνδυαστεί με την προστασία του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και με όρους βιώσιμης ανάπτυξης για τις τοπικές κοινωνίες.
