Το σκηνικό έχει ως εξής : Μπροστά μας έχουμε ένα σταυροδρόμι και μια διάβαση πεζών. Ένας κύριος περιμένει στην άκρη κρατώντας το κινητό στο χέρι του και συγκεντρώνεται στην οθόνη. Αποφασίζει να διασχίσει τη διάβαση λίγο πριν περάσει ένα αυτοκίνητο, όπου ο οδηγός φανερά εκνευρισμένος τον στολίζει με κοσμητικά επίθετα. Τον κοψοχόλιασε τον άνθρωπο εξάλλου. Ο πεζός ενοχλημένος του απαντά πως είναι επαγγελματίας οδηγός και ξέρει ότι σύμφωνα με τον κώδικα οι οδηγοί είναι υποχρεωμένοι να σταματούν πριν τη διάβαση για να περάσουν οι πεζοί χωρίς οι τελευταίοι να κοιτάζουν ποιος έρχεται με φόρα. Σε πολιτισμένη χώρα ζούμε βρε αδερφέ. Ξανά βρισιές και κοσμητικά επίθετα σε πιο έντονους τόνους και τελικός αποχωρισμός.
Το παραπάνω επεισόδιο είναι βγαλμένο από την πραγματική ζωή, συνέβη μπροστά στα μάτια μου και μπορεί να φαίνεται άσχετο με τον τίτλο του θέματος αλλά δεν είναι καθόλου. Να τονιστεί ότι κρατάω την ανωνυμία μου ως γονέας σε συλλόγους γονέων και κηδεμόνων, του σχολείου και του διευθυντή έτσι ώστε να εστιάσουμε στην ουσία αφού αυτό το γράμμα δεν είναι καταγγελία, αλλά αφορμή να ανοίξει μια συζήτηση για το μέλλον του σχολείου και της εκπαίδευσης γενικά, σε κάπως άσχετο κλίμα και περίοδο. Δημοτικό, γυμνάσιο ή Λύκειο δεν έχει σημασία.
Σημασία έχει πως το υπουργείο έχει ανακοινώσει πως ο διευθυντής του σχολείου θα αναβαθμιστεί σιγά σιγά σε διευθυντή με Δ κεφαλαίο, σαν να μην τονίζει την εκπαιδευτική του προσφορά, σαν να δημιουργεί μια κάθετη ιεραρχία με ανωτερότητα και στέμμα μοναρχίας και ας έχουμε κλείσει με τη βασιλεία 50 χρόνια τώρα.
Το σχολείο μοιάζει με το παραπάνω σταυροδρόμι. Ο καθένας κλεισμένος στη δική του οπτική μοιάζει να προχωράει ξεχνώντας κανόνες, σε διαφορετικές κατευθύνσεις, χωρίς όρια και κυρίως χωρίς νόημα και προοπτική ή διάθεση να ακούσουμε και να συνεργαστούμε ο ένας με τον άλλον.
Ας δούμε σε τι πλαίσιο λειτουργεί η σχολική κοινότητα:
Γονείς εξαντλημένοι και στα κάγκελα με πάνω από 10 ώρες δουλειά καθημερινά ή άνεργοι και να πρέπει να διαβάσουν τα παιδιά για την επόμενη μέρα και να πληρώσουν τα νοίκια και τα φροντιστήρια. Μαθητές που σύμφωνα με τις μελέτες θεωρούν το σχολείο βαρετό και χωρίς κανένα νόημα, ενώ η ανήλικη παραβατικότητα και τα φαινόμενα εκφοβισμού αυξάνονται. Εκπαιδευτικοί με μισθό κάτι λιγότερο από 1.000€ να προσπαθούν να μορφώσουν και να επιβάλλουν την τάξη (σύμφωνα με μελέτες το 13% ενός ωριαίου μαθήματος χάνεται στο να επιβάλλουν πειθαρχία), με σύνδρομο εργασιακής εξουθένωσης αλλά κάθε Ιούνη να ακούν το κλασικό και αγαπημένο «αυτοί κάθονται 3 μήνες και πληρώνονται». Να ζουν με τον φόβο της αξιολόγησης της δουλειάς τους από ειδικούς σύμβουλους αλλά όχι, να μην αξιολογούνται τα κτήρια και οι αίθουσες για το αν είναι κατάλληλα να κάνουν τη δουλειά τους. Να είναι ευάλωτοι σε καταγγελίες γονέων που καραδοκούν. Σύμφωνα με το νέο πειθαρχικό εγώ ως γονέας αν μου καπνίσει και θέλω να κάνω μια καταγγελία πχ για ανάρμοστη συμπεριφορά του τύπου «τράβηξε ο δάσκαλος την κοτσίδα του παιδιού μου, αν είναι δυνατόν» τότε ο δάσκαλος μπορεί να βγει σε αργία μέχρι να αποδειχτεί ή όχι το γεγονός.
Τόσα χρόνια που είμαι μέλος των Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων καθώς και στα ΔΣ αυτών πρώτη φορά παρακολουθώ με λύπη τα γεγονότα: 20.000 εκπαιδευτικοί δε θέλουν πλέον να δουλέψουν στα σχολεία, τον άλλοτε παράδεισο της εργασίας. Δάσκαλοι παραιτούνται μετά από 20 χρόνια προσφοράς ή δηλώνουν άνευ αποδοχών σε μια μαζική φυγή απόδρασης.
Από σχολεία τα οποία θα πλημμυρίσουν με βροχές, θα πέσουν σοβάδες γιατί δε συντηρούνται, θα σκάσουν οι λέβητες και θα τραυματίσουν και θα σκοτώσουν μαθητές, θα πάθουν βραχυκύκλωμα και θα κοντέψουν να πιάσουν φωτιά οι εγκαταστάσεις τους.
Μέσα σε αυτή την κατάσταση το υπουργείο και η Πολιτεία δεν παίρνει μέτρα για να στηρίξει το σχολείο αλλά ανακοινώνει ότι ο διευθυντής θα είναι αυτοκράτορας, αρχηγός μα και δικτάτορας. Δεν αυξάνει τους μισθούς των εκπαιδευτικών αλλά διπλασιάζει των μητροπολιτών. Δε συντηρεί τα σχολεία αλλά στέλνει πειθαρχικά σε δασκάλους που δε συμμορφώνονται.
Τονίζω πάλι πως αυτή η επιστολή δεν είναι καταγγελία. Εξάλλου όταν αρχίζεις με καταγγελίες, χάνεις τις ανθρώπινες σχέσεις. Επιπλέον, είναι πολύ σκληρό να γενικεύουμε γιατί υπάρχουν γύρω μας εκπαιδευτικοί και Εκπαιδευτικοί, γονείς και Γονείς, διευθυντές και Διευθυντές (εδώ το κεφαλαίο με την έννοια του Ανθρώπου).
Αλλά με τον καιρό όλο και πληθαίνουν τα περιστατικά κατά τα οποία ορισμένοι διευθυντές εγκαθιστούν το φόβο μεταξύ των συναδέλφων, διοικώντας σα να τους ανήκει το σχολείο ως κτήριο και σα να τους ανήκει το προσωπικό. Πληθαίνουν τα περιστατικά που εκφοβίζουν τους εκπαιδευτικούς ώστε να ακολουθήσουν τον νόμο αλλά οι ίδιοι να μη γνωρίζουν όλους τους κανόνες, πως τα σχολεία σαν δημόσια κτήρια μετά το πέρας του ωραρίου ανήκουν στον Δήμο. Που δεν συνεργάζονται με άλλα σχολεία γιατί σε λίγο τα σχολεία με την αξιολόγηση θα γίνουν σαν τα ξενοδοχεία στο google, θα έχουν βαθμολογίες και κριτικές και οι μανούλες θέλουν το καλύτερο για τα παιδιά τους και «δε θέλω να χάσω το ανταγωνιστικό μου πλεονέκτημα»… το έχω ακούσει και αυτό. Πολλαπλασιάζονται περιστατικά κατά τα οποία έρχονται σε ανοιχτή ρήξη με τους συλλόγους γονέων απαξιώνοντας τους, αν και οι Σύλλογοι είναι ισάξιοι θεσμικοί εταίροι σε ένα σχολείο. Που μαλώνουν για να μην κάνουν φωτογράφιση των μαθητών, που δεν τους παραχωρούν αίθουσες για δραστηριότητες, που δεν τους επιτρέπουν να παίρνουν πρωτοβουλίες συμμετέχοντας σε μια γιορτή με την κιθάρα τους να τραγουδήσουν όλοι μαζί για τα παιδιά που αποφοιτούν. Που όμως όταν το σχολείο χρειάζεται εξοπλισμό που δεν παραχωρεί το κράτος τότε μπορούν να φορέσουν το πιο γλυκό χαμόγελό τους και να ζητήσουν από εμάς τους γονείς, τους εργαζόμενους με τη φορολογία στα ύψη, να συμβάλλουμε οικονομικά γιατί «έλα μωρέ για τα παιδιά σας το κάνετε και δεν είναι και τίποτα να βάλετε από 3€ για να μαζέψουμε το ποσό» και μετά ούτε ευχαριστώ αλλά μια χαρά η φωτογραφία στη σελίδα του σχολείου που συγκεντρώνει likes και «μου αρέσει»… και μετά όλοι χωρίς να ξέρουμε τους κανόνες και χωρίς να τους τηρούμε προχωράμε εκνευρισμένοι και θυμωμένοι όπως οι δύο άνθρωποι στο σταυροδρόμι στη διάβαση που αν γνωρίζαμε τους κανόνες τότε θα υπήρχε και πολιτισμός και παιδεία.
Και αφού σιγά σιγά και πολύ μεθοδευμένα το σχολείο ξηλώνεται, αντί να λειτουργεί σαν κοινότητα που μας χωράει όλους, λειτουργεί λαβωμένο χωρίζοντας τα μέρη του σε στρατόπεδα. Διευθυντές που κουνάν το δάχτυλο, εκπαιδευτικοί στη γωνία, παιδιά που ξεσαλώνουν και γονείς στα κάγκελα, κυριολεκτικά και μεταφορικά, είναι μια εικόνα που αντί να δημιουργεί οικογένεια τελικά δημιουργεί μάχες, μάχες η μία μετά την άλλη.
Ξηλώνεται πρώτα από όλα η χαρά του ανήκεις κάπου. Ξηλώνονται όλες αυτές οι αξίες όπως η συνεργασία, η αλληλεγγύη, η αμοιβαιότητα, η προσφορά και η κοινότητα που μας έδιναν κάποτε ταυτότητα και δύναμη. Τα στηρίγματά μας δηλαδή. Το σχολείο είναι μια ανοιχτή πληγή που θα πρέπει να μας αφορά όλους γιατί καθρεφτίζει το μέλλον μας.
Για αυτό πιστεύω, όπως και πολλοί δικοί μου άνθρωποι, πως καλό είναι να εστιάσουμε πλέον στα φωτεινά παραδείγματα: τον διευθυντή που τσουγκρίζει το ποτήρι του τη μέρα της γιορτής με τους γονείς και τους συναδέλφους, τον διευθυντή που ανοίγει την αυλή του σχολείου για να παίξουν τα παιδιά, τον διευθυντή που απλώνει το χέρι για να ζητήσει βοήθεια, τον δάσκαλο που κλαίει την τελευταία μέρα του σχολείου μαζί με τους μαθητές του γιατί έχουν δημιουργήσει έξι χρόνια μνήμες, στιγμές και σύνδεση, τον δάσκαλο που εκτός από τα παιδιά του αποχαιρετάει την τελευταία μέρα του σχολείου και τους γονείς των παιδιών του καλώντας τους να βρούν το παιδί μέσα τους και τους ωθεί να παίξουν στην αυλή του πάρκου σε τσουλήθρες, κούνιες και αλογάκια (ναι υπάρχει και αυτός ο δάσκαλος το έχω δει με τα μάτια μου), τους μαθητές που αφήνουν κάτω τα κινητά και ψάχνουν τη λύση ενός προβλήματος στα μαθηματικά και τη μοιράζουν στους πιο αδύναμους συμμαθητές και τους γονείς, όσοι και αν είμαστε, που με περίσσευμα καρδιάς κάνουμε τα μαγικά μας. Δημιουργούμε χρόνο από τον χρόνο που δεν έχουμε για να προσφέρουμε, για να είμαστε δίπλα ολόκληροι, για να μη φύγει ξαφνικά η ζωή μέσα από τα χέρια μας και καταλάβουμε πως απλώς επιβιώσαμε και δε μοιραστήκαμε. Έτσι για να συνηθίσει η καρδιά μας στην αρμονία της συνύπαρξης και της συνάντησης, να γεμίσει η ψυχή μας από το αίσθημα του ωραίου.
Τα στοιχεία του συντάκτη της επιστολής είναι στη διάθεση της εφημερίδας
