Ερωτήματα για «Πτολεμαΐδα V», ΑΠΕ και σχεδιασμό στη Δυτική Μακεδονία
Σκληρή κριτική για τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η ενεργειακή μετάβαση στη χώρα άσκησε ο Πάρις Κουκουλόπουλος, κατά την τοποθέτησή του στην Ολομέλεια της Βουλής, στη συζήτηση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Όπως υποστήριξε, η μετάβαση «είναι μια υπόθεση που αρχίζει και τελειώνει με το ηλεκτρικό ρεύμα», αποδίδοντας κυρίαρχο ρόλο στη ΔΕΗ και στον πρόεδρό της, σημειώνοντας ότι στη Δυτική Μακεδονία «η Κυβέρνηση του έχει παραδώσει τα κλειδιά», περιγράφοντας, όπως είπε, μια πραγματικότητα όπου οι αποφάσεις για τον ενεργειακό σχεδιασμό λαμβάνονται εκτός του θεσμικού πλαισίου.
Αναφερόμενος στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, επεσήμανε ότι προβλέπει την πλήρη παύση των λιγνιτικών μονάδων στο τέλος του 2028, ωστόσο, όπως είπε, έχει ήδη ανακοινωθεί νωρίτερος τερματισμός τον Σεπτέμβριο του 2026, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για τη συνοχή του ενεργειακού σχεδιασμού. Σύνδεσε δε την εξέλιξη αυτή με τον σχεδιασμό για data center, υποστηρίζοντας ότι επιχειρείται επιτάχυνση της απομάκρυνσης των λιγνιτικών υποδομών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη μονάδα «Πτολεμαΐδα V», τονίζοντας ότι εάν είχε λειτουργήσει κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση, το κόστος κατασκευής της θα μπορούσε, βάσει των στοιχείων που επικαλέστηκε, να έχει αποσβεστεί σε σημαντικό βαθμό. Συγκεκριμένα, υποστήριξε ότι θα μπορούσε να έχει εξοικονομηθεί ποσό ύψους 1,6 δισ. ευρώ από τις κρατικές επιδοτήσεις ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, ανέφερε ότι έχει καταθέσει δύο αιτήσεις κατάθεσης εγγράφων προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το ιστορικό των καθυστερήσεων της μονάδας, χωρίς, όπως σημείωσε, να έχει λάβει απάντηση.
Στο κύριο μέρος της τοποθέτησής του, ο Πάρις Κουκουλόπουλος παρουσίασε πέντε βασικές προϋποθέσεις που, όπως ανέφερε, θα έπρεπε να είχαν προηγηθεί της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Αυτές αφορούν την αναβάθμιση των διεθνών διασυνδέσεων, την ενίσχυση των δικτύων μέσης και χαμηλής τάσης, τη θέσπιση νέου ειδικού χωροταξικού πλαισίου, την ταυτόχρονη ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης ενέργειας και την ενίσχυση της κοινωνικής συμμετοχής μέσω ενεργειακών κοινοτήτων.
Σε αντιπαραβολή, υποστήριξε ότι δεν έχει υπάρξει πρόοδος σε κανένα από τα παραπάνω πεδία, επισημαίνοντας ότι η χώρα έχασε ευκαιρίες χρηματοδότησης μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης τόσο για τις διασυνδέσεις όσο και για τα δίκτυα. Τόνισε ακόμη ότι, ελλείψει χωροταξικού σχεδιασμού, η ανάπτυξη των ΑΠΕ πραγματοποιείται χωρίς ορθολογικά κριτήρια, ενώ αναφέρθηκε και στην απουσία επαρκών υποδομών αποθήκευσης, που, όπως είπε, δημιουργεί αδιέξοδα για τους παραγωγούς.
Ειδική μνεία έκανε στους μικρομεσαίους παραγωγούς φωτοβολταϊκών, επικαλούμενος στοιχεία σύμφωνα με τα οποία τα έσοδά τους έχουν μειωθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα, κάνοντας λόγο για πιέσεις που ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε αδυναμία βιωσιμότητας. Παράλληλα, σημείωσε ότι η πρόσβαση στον ηλεκτρικό χώρο παραμένει περιορισμένη, γεγονός που, όπως υποστήριξε, δυσχεραίνει τη συμμετοχή ενεργειακών κοινοτήτων και μικρότερων επενδυτών. Σύμφωνα με την ενημέρωση της ΠΟΣΠΗΕΦ μεταβιβάστηκαν στους ισχυρούς τα τελευταία δύο χρόνια τα μισά φωτοβολταϊκά και τον Σεπτέμβριο έρχονται χρεοκοπίες. Φέτος τον Απρίλιο, τα έσοδα των μελών της ΠΟΣΠΗΕΦ – παραγωγών μικρομεσαίας δυναμικότητας, είναι μειωμένα κατά 65% σε σχέση με το 2025 και 73% συγκριτικά με το 2024.
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, επανέφερε το ζήτημα της κοινωνικής διάστασης της ενεργειακής πολιτικής, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική προβλέπει αυξημένη συμμετοχή των πολιτών στην παραγωγή ενέργειας, ενώ στην Ελλάδα, όπως είπε, το ποσοστό αυτό παραμένει ιδιαίτερα χαμηλό, γεγονός που δημιουργεί ανισορροπίες στην αγορά και περιορίζει τη δυνατότητα μιας πιο συμμετοχικής ενεργειακής μετάβασης.
