Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες σύμφωνα με τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό
Μήνυμα ψυχραιμίας απέναντι στην ανησυχία που έχει προκαλέσει η αυξανόμενη παρουσία του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες στέλνει το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), επισημαίνοντας ότι δεν δικαιολογείται η δημιουργία πανικού. Την ίδια ώρα, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός εξέδωσε οδηγίες πρώτων βοηθειών για την αντιμετώπιση πιθανού δαγκώματος, καλώντας τους πολίτες να γνωρίζουν πώς πρέπει να αντιδράσουν σε περίπτωση τραυματισμού.
Το ΕΛΚΕΘΕ αποσαφηνίζει τι ισχύει
Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2005, αφού εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Σήμερα απαντάται σχεδόν σε όλες τις ελληνικές θάλασσες, με τις παρατηρήσεις να γίνονται ολοένα συχνότερες. Σύμφωνα με το ΕΛΚΕΘΕ, πρόκειται για ξενικό χωροκατακτητικό είδος, το οποίο επηρεάζει τη βιοποικιλότητα, τα θαλάσσια οικοσυστήματα, την αλιεία και γενικότερα τις δραστηριότητες που συνδέονται με τη θάλασσα.
Παράλληλα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι ιστοί του λαγοκέφαλου περιέχουν την ισχυρή νευροτοξίνη τετροδοτοξίνη, για την οποία δεν υπάρχει γνωστό αντίδοτο. Για τον λόγο αυτό, η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαγορεύει τη διάθεσή του για ανθρώπινη κατανάλωση. Ωστόσο, το ΕΛΚΕΘΕ διευκρινίζει ότι στην Ελλάδα έχει καταγραφεί μόνο ένα περιστατικό δηλητηρίασης από κατανάλωση λαγοκέφαλου, το οποίο αφορούσε πέντε ναυτικούς, ενώ μέχρι σήμερα δεν έχει καταγραφεί κανένας θάνατος από βρώση του συγκεκριμένου είδους στη χώρα.
Σε ό,τι αφορά τις αναφορές για επιθέσεις σε λουόμενους, το Κέντρο σημειώνει ότι δεν υπάρχει επίσημο σύστημα καταγραφής αντίστοιχων περιστατικών στην Ελλάδα ή σε άλλη χώρα της Μεσογείου, γεγονός που δεν επιτρέπει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Όπως αναφέρει, έχει ενημερωθεί μόνο για ένα επιβεβαιωμένο περιστατικό επίθεσης σε λουόμενη στην Κρήτη το 2022, ενώ υπογραμμίζει ότι αρκετές πληροφορίες που διακινούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν έχουν επιβεβαιωθεί και ενδέχεται να καλλιεργούν αδικαιολόγητο αίσθημα φόβου.
Τι να κάνετε σε περίπτωση δαγκώματος
Ειδικές οδηγίες πρώτων βοηθειών σε περίπτωση δαγκώματος από λαγοκέφαλο εξέδωσε ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, με αφορμή την αυξανόμενη παρουσία του είδους στις ελληνικές θάλασσες. Στόχος της ενημέρωσης είναι η σωστή αντιμετώπιση ενός πιθανού τραυματισμού, αλλά και η ενημέρωση των πολιτών για τους κινδύνους που συνδέονται με το συγκεκριμένο είδος.
Σύμφωνα με τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) είναι ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο εισβολικό είδος, καθώς περιέχει τετροδοτοξίνη, μία εξαιρετικά ισχυρή νευροτοξίνη. Όπως επισημαίνεται, κανένα μέρος του ψαριού δεν θεωρείται ασφαλές για κατανάλωση, καθώς η κατάποσή του μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση.
Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός διευκρινίζει ότι το δάγκωμα του λαγοκέφαλου δεν μεταφέρει την τοξίνη. Ωστόσο, οι ιδιαίτερα ισχυρές σιαγόνες του μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά τραύματα και έντονη αιμορραγία.
Σε περίπτωση δαγκώματος, οι πολίτες θα πρέπει να πλύνουν αμέσως το τραύμα με άφθονο καθαρό νερό και σαπούνι, να ασκήσουν σταθερή πίεση με καθαρό ύφασμα ή γάζα ώστε να περιοριστεί η αιμορραγία, με το μέλος του σώματος ψηλά και να αναζητήσουν άμεσα ιατρική βοήθεια, καθώς ενδέχεται να απαιτηθεί αντιτετανικός ορός, ράμματα και περαιτέρω αντιμετώπιση του τραύματος. Εάν η αιμορραγία είναι σοβαρή ή η πρόσβαση σε υγειονομική μονάδα δεν είναι άμεση, συνιστάται η άμεση κλήση του 166 ή του 112.
Παράλληλα, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός υπενθυμίζει ότι οι πολίτες θα πρέπει να αποφεύγουν την επαφή με τον λαγοκέφαλο, είτε στη θάλασσα είτε μετά την αλίευσή του, και να μην τον καταναλώνουν σε καμία περίπτωση.
Το ΕΛΚΕΘΕ γνωστοποιεί ακόμη ότι έχει εκπονήσει Σχέδιο Δράσης για την παρακολούθηση και τη διαχείριση του λαγοκέφαλου, ενώ σε συνεργασία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει διαμορφωθεί πρόταση για πιλοτικό πρόγραμμα επιδοτούμενης εξαλίευσης του είδους από παράκτιους αλιείς σε περιοχές όπου καταγράφονται μεγάλοι πληθυσμοί. Η πρόταση έχει αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς έγκριση. Μέχρι τότε, οι επιστήμονες συνιστούν στους πολίτες ψυχραιμία, αποφυγή επαφής με το είδος και σε καμία περίπτωση κατανάλωσή του.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
