Κατά 10% χαμηλότερη από τον μέσο όρο της χώρας η δαπάνη των νοικοκυριών στη Δυτική Μακεδονία
Χαμηλότερα από τον μέσο όρο της χώρας παραμένει η μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών στη Δυτική Μακεδονία, σύμφωνα με την Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ. Το 2025 διαμορφώθηκε στα 1.637,62 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 90% του πανελλαδικού μέσου, ενώ η ετήσια αύξηση περιορίστηκε στο 2%, έναντι 5,5% στο σύνολο της χώρας.
Η διαφορά φαίνεται ακόμη καθαρότερα στη σύγκριση με άλλες Περιφέρειες, καθώς η αύξηση της δαπάνης στη Δυτική Μακεδονία ήταν από τις μικρότερες στη χώρα. Την ίδια ώρα, τρόφιμα, στέγαση και μεταφορές εξακολουθούν να απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού, ενώ το κόστος στέγασης γίνεται ιδιαίτερα βαρύ για όσους ζουν σε ενοικιαζόμενη κατοικία.
Η Δυτική Μακεδονία κάτω από τον μέσο όρο της χώρας
Η σύγκριση με τις υπόλοιπες Περιφέρειες δίνει ακόμη πιο καθαρή εικόνα για τη Δυτική Μακεδονία. Υψηλότερη μέση μηνιαία δαπάνη καταγράφεται στην Αττική με 2.081,78 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 114,4% του μέσου της χώρας, και ακολουθεί το Νότιο Αιγαίο με 1.997,11 ευρώ και 109,7%. Στην άλλη άκρη βρίσκεται η Στερεά Ελλάδα με 1.372,96 ευρώ, ενώ ακολουθεί η Ήπειρος με 1.458,18 ευρώ.
Ενδιαφέρον έχει και η μεταβολή μέσα σε έναν χρόνο. Η αύξηση κατά 2% στη Δυτική Μακεδονία είναι από τις μικρότερες μεταξύ των Περιφερειών. Μικρότερη καταγράφεται μόνο στην Κρήτη, με 1,8%, ενώ αμέσως μετά τη Δυτική Μακεδονία βρίσκεται η Δυτική Ελλάδα με 2,1%. Στον αντίποδα, η μεγαλύτερη αύξηση σημειώνεται στη Στερεά Ελλάδα με 15,9%, ενώ ακολουθούν η Κεντρική Μακεδονία με 12,9%, τα Ιόνια Νησιά με 12% και η Ήπειρος με 11,9%.
Στα 1.820 ευρώ ο μέσος μηνιαίος προϋπολογισμός
Σε επίπεδο χώρας, η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές έφτασε το 2025 τα 21.842,40 ευρώ, από 20.694,48 ευρώ το 2024. Σε μηνιαία βάση αντιστοιχεί σε 1.820,20 ευρώ, έναντι 1.724,54 ευρώ το προηγούμενο έτος, καταγράφοντας αύξηση 5,5%.
Σε σταθερές τιμές, ωστόσο, η αύξηση της μέσης ετήσιας δαπάνης περιορίζεται στο 2,9%, ή κατά 611,93 ευρώ, με την ΕΛΣΤΑΤ να αναφέρει την επίδραση του πληθωρισμού και τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του 2025, ο οποίος ήταν 2,59%. Η μέση ετήσια δαπάνη ανά άτομο διαμορφώθηκε στα 9.225,12 ευρώ, αυξημένη επίσης κατά 5,5% σε σχέση με τα 8.740,20 ευρώ του 2024.
Παράλληλα, το 50% των νοικοκυριών δαπανά περισσότερα από 1.414,60 ευρώ τον μήνα. Σε βάθος χρόνου, πάντως, η μέση μηνιαία δαπάνη του 2025 παραμένει κατά 4,7% χαμηλότερη από εκείνη του 2010 και κατά 12% χαμηλότερη από το 2008. Σε σύγκριση με το 2020, όταν καταγράφηκε η χαμηλότερη δαπάνη, εμφανίζεται αυξημένη κατά 39%.
Ένα στα πέντε ευρώ πηγαίνει στα τρόφιμα
Τα τρόφιμα εξακολουθούν να καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο κομμάτι του οικογενειακού προϋπολογισμού. Τα είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά απορροφούν το 20,4% της μέσης μηνιαίας δαπάνης και ακολουθούν η στέγαση με 14,7% και οι μεταφορές με 13,6%. Στον αντίποδα, το μικρότερο μερίδιο, 2%, αφορά την ασφάλεια και τις οικονομικές υπηρεσίες.
Σε ευρώ, τα νοικοκυριά δαπανούν κατά μέσο όρο 371,20 ευρώ τον μήνα για τρόφιμα και μη οινοπνευματώδη ποτά, 268,12 ευρώ για στέγαση και 247,93 ευρώ για μεταφορές. Ακολουθούν τα εστιατόρια, καφενεία και ξενοδοχεία με 215,34 ευρώ, η υγεία με 138,24 ευρώ, η ένδυση και υπόδηση με 88,64 ευρώ, ο ατομικός ευπρεπισμός, η κοινωνική προστασία και διάφορα αγαθά και υπηρεσίες με 87,26 ευρώ και οι επικοινωνίες με 85,79 ευρώ.
Οι μεγαλύτερες ποσοστιαίες αυξήσεις σε σχέση με το 2024 καταγράφονται στα διαρκή αγαθά με 8,9%, στη στέγαση με 8,3% και στην εκπαίδευση με 8,2%. Μείωση 2,4% παρουσιάζουν οι δαπάνες για ασφάλεια και οικονομικές υπηρεσίες.
Περισσότερα χρήματα για καφέ, κρέας και ψάρια
Μέσα στο καλάθι των τροφίμων, η μεγαλύτερη αύξηση της μέσης μηνιαίας δαπάνης καταγράφεται στον καφέ, το τσάι και το κακάο με 11,9%. Ακολουθούν το κρέας με 9,9%, τα ψάρια με 8%, η ζάχαρη, οι μαρμελάδες, το μέλι, τα σιρόπια και η σοκολάτα με 6,5%, τα φρούτα με 5,4% και τα γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά με 4,9%.
Αύξηση 2% καταγράφεται στα μεταλλικά νερά, αναψυκτικά και χυμούς φρούτων και λαχανικών, όπως και στο αλεύρι, ψωμί και δημητριακά, ενώ στα λαχανικά η αύξηση είναι 0,6%. Αντίθετα, η μέση μηνιαία δαπάνη για έλαια και λίπη μειώθηκε κατά 11,2% και για τα λοιπά είδη διατροφής κατά 1,8%.
Άλλη εικόνα δίνουν οι ποσότητες που καταναλώνονται. Η μέση μηνιαία κατανάλωση μειώθηκε στα ψάρια κατά 2,6%, στο ψωμί και τα είδη αρτοποιίας κατά 2,4%, στα τσιγάρα κατά 1,8%, στα λαχανικά κατά 1,6% και στα φρούτα και το γάλα κατά 1,2%. Αντίθετα, αυξήθηκε στα αυγά κατά 11,8%, στο ελαιόλαδο κατά 8,4%, στα οινοπνευματώδη ποτά κατά 6,5%, στο ρύζι κατά 5,8%, στα ζυμαρικά κατά 2,7%, στο γιαούρτι κατά 1,5%, στο τυρί κατά 1,1% και στο κρέας κατά 0,8%.
Το ενοίκιο βαραίνει τον προϋπολογισμό
Ιδιαίτερο βάρος έχει η στέγαση για όσους ζουν σε ενοικιαζόμενη κατοικία. Τα συγκεκριμένα νοικοκυριά διαθέτουν κατά μέσο όρο το 23,4% του συνολικού μηνιαίου προϋπολογισμού τους για στέγαση, από το οποίο το 17,3% αφορά την καταβολή ενοικίου.
Η έρευνα καταγράφει και σημαντική διαφορά ανάμεσα στις αστικές και τις αγροτικές περιοχές. Τα νοικοκυριά στις αστικές περιοχές δαπανούν κατά μέσο όρο 1.892,86 ευρώ τον μήνα, έναντι 1.386,11 ευρώ στις αγροτικές. Η διαφορά φτάνει το 26,8%, με τις δαπάνες των νοικοκυριών στις αγροτικές περιοχές να είναι χαμηλότερες.
Από 829 ευρώ για έναν ηλικιωμένο έως 2.726 ευρώ για ζευγάρι με δύο παιδιά
Το ύψος του οικογενειακού προϋπολογισμού διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού. Ένα άτομο ηλικίας 65 ετών και άνω δαπανά κατά μέσο όρο 829,22 ευρώ τον μήνα, ποσό που αντιστοιχεί στο 45,6% του μέσου της χώρας. Για ένα άτομο κάτω των 65 ετών η δαπάνη φτάνει τα 1.595,86 ευρώ, ενώ ένα ζευγάρι χωρίς παιδιά δαπανά 1.620,95 ευρώ.
Για ζευγάρι με ένα παιδί έως 16 ετών η μέση μηνιαία δαπάνη ανεβαίνει στα 2.620,51 ευρώ και για ζευγάρι με δύο παιδιά έως 16 ετών στα 2.726,21 ευρώ, που είναι το 149,8% του μέσου. Για ζευγάρι με τρία ή περισσότερα παιδιά έως 16 ετών καταγράφονται 2.499,65 ευρώ και για έναν γονέα με παιδιά έως 16 ετών 1.871,25 ευρώ.
Η ηλικία του υπευθύνου του νοικοκυριού διαφοροποιεί επίσης αισθητά τη δαπάνη. Η υψηλότερη μέση μηνιαία δαπάνη καταγράφεται στην ηλικιακή ομάδα 35 έως 44 ετών, με 2.426,09 ευρώ, ενώ στα νοικοκυριά με υπεύθυνο ηλικίας 75 ετών και άνω περιορίζεται στα 1.011,43 ευρώ.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
