Προτεραιότητα στις εντάξεις, τις πληρωμές και την ενεργοποίηση των δικαιούχων
Στην πορεία υλοποίησης του Περιφερειακού Προγράμματος ΕΣΠΑ 2021-2027 και στα επόμενα βήματα για την επιτάχυνση των εντάξεων και των πληρωμών αναφέρθηκαν αναλυτικά τα στελέχη της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και της Διαχειριστικής Αρχής, στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε το πρωί της Τρίτης στις εγκαταστάσεις της Περιφέρειας στη ΖΕΠ.
Ο Περιφερειάρχης τόνισε ότι η Περιφέρεια παρακολουθεί σε εβδομαδιαία βάση την πορεία του ΕΣΠΑ, τόσο σε επίπεδο περιφερειακού όσο και τομεακών προγραμμάτων, επισημαίνοντας ότι, παρότι η εικόνα χαρακτηρίζεται ικανοποιητική, απαιτείται επιτάχυνση σε τρεις κρίσιμους δείκτες που αποτυπώνονται με αριθμούς: εντάξεις, συμβάσεις και πληρωμές. Όπως ανέφερε, η εσωτερική λειτουργία του μηχανισμού της Περιφέρειας προσαρμόζεται με στόχο την καλύτερη συνοχή και την ταχύτερη εξυπηρέτηση των δικαιούχων.
Κεντρικός άξονας της στρατηγικής, σύμφωνα με τον Περιφερειάρχη, είναι η συμπληρωματικότητα των χρηματοδοτικών εργαλείων. Στη Δυτική Μακεδονία συνυπάρχουν αυτή την περίοδο σημαντικοί πόροι από το ΠΕΠ, το ΔΑΜ, το ΕΠΑ ΔΑΜ, το εθνικό σκέλος του ΕΣΠΑ και τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης. Η Περιφέρεια επιδιώκει τη συνδυασμένη αξιοποίησή τους, ώστε να βελτιώνονται οι όροι χρηματοδότησης και να δημιουργούνται προϋποθέσεις για νέα έργα. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε την πρόσφατη ανακοίνωση έργων συνολικού προϋπολογισμού 110 εκατ. ευρώ στον Πυλώνα 3, ενώ έκανε ειδική αναφορά και στην ενίσχυση της κοινωνικής επιχειρηματικότητας, μέσω της νέας δράσης ύψους 2 εκατ. ευρώ που υλοποιείται από το ΚΕΠΑ ΑΝΕΜ.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι υπέγραψε τις αποφάσεις έγκρισης των αποτελεσμάτων αξιολόγησης για τις δράσεις ενίσχυσης νέων και υφιστάμενων μικρομεσαίων επιχειρήσεων, γεγονός που σηματοδοτεί την έναρξη της φάσης υλοποίησης. Όπως σημείωσε, η χρονική σύμπτωση με τις δράσεις του ΔΑΜ δεν ήταν τυχαία, αλλά αποτέλεσμα στρατηγικής επιλογής ώστε να διασφαλιστεί η συμπληρωματικότητα των παρεμβάσεων. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα προγράμματα ΟΧΕ και ΒΑΑ, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 90 εκατ. ευρώ, για τα οποία, όπως είπε, υπάρχει ετοιμότητα, καθώς τα έργα έχουν ονοματιστεί με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο.
Στη συνέχεια, ο Προϊστάμενος της Διαχειριστικής Αρχής Γιάννης Παπαδόπουλος παρουσίασε την εικόνα του Προγράμματος «Δυτική Μακεδονία 2021-2027», συνολικού προϋπολογισμού 394 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 294 εκατ. προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και 100 εκατ. από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. Όπως ανέφερε, έχει ήδη εξειδικευτεί το 84% του προϋπολογισμού, έχουν εκδοθεί προσκλήσεις για το 82%, ενώ οι εντάξεις αγγίζουν το 74%, με 142 ενταγμένα έργα μέχρι τα τέλη του 2025. Στο σκέλος των συμβάσεων, η Δυτική Μακεδονία κατατάσσεται στις πρώτες θέσεις πανελλαδικά, με περίπου 450 ενεργές συμβάσεις και συμβατικό αντικείμενο που αντιστοιχεί στο 60% του συνολικού προϋπολογισμού.
Οι δαπάνες βρίσκονται στο 30%, ποσοστό που, σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, αυξάνεται σταθερά, καθώς έχει ήδη πληρωθεί περίπου το 50% των υπογεγραμμένων συμβάσεων. Για το 2026, η Διαχειριστική Αρχή εκτιμά ότι οι δαπάνες θα ξεπεράσουν τα 60 εκατ. ευρώ, με στόχο την ενεργοποίηση όλων των έργων, σε συνεργασία με τους δικαιούχους. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η προγραμματισμένη συνάντηση της Πέμπτης με όλους τους δικαιούχους του ΠΕΠ, ώστε να εντοπιστούν τα δυνατά και αδύνατα σημεία και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες.
Ο κ. Παπαδόπουλος στάθηκε ιδιαίτερα στις δυσκολίες που παρατηρούνται στο στάδιο από την ένταξη έως τη συμβασιοποίηση, επισημαίνοντας ότι, παρά τη νομοθετική τήρηση των διαδικασιών, ο μέσος χρόνος ξεπερνά τους εννέα μήνες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει έως και τον ενάμιση χρόνο. Όπως ανέφερε, το φαινόμενο δεν είναι τοπικό, αλλά πανελλαδικό, ωστόσο καταβάλλεται προσπάθεια να μειωθούν οι «νεκροί χρόνοι» μέσω στενής επικοινωνίας με τους υπεύθυνους των έργων.
Αναλυτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων των δύο δράσεων επιχειρηματικότητας έκανε ο Προϊστάμενος της Μονάδας Α2 Γιάννης Παπαϊωάννου. Για τη δράση «Επιχειρηματική Εκκίνηση», που αφορά νέες και νεοσύστατες επιχειρήσεις, υποβλήθηκαν 147 προτάσεις, εκ των οποίων 95 αξιολογήθηκαν θετικά. Τελικά εγκρίθηκαν 49 προτάσεις προς χρηματοδότηση, με συνολικό προϋπολογισμό 7,22 εκατ. ευρώ, ενώ οι υπόλοιπες δεν χρηματοδοτήθηκαν λόγω εξάντλησης των πόρων. Η βάση ένταξης διαμορφώθηκε στους 90 βαθμούς, στοιχείο που, όπως επισημάνθηκε, καταδεικνύει το υψηλό επίπεδο ανταγωνισμού. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση εγκεκριμένων έργων καταγράφηκε στην ΠΕ Κοζάνης, ενώ σημαντικό μερίδιο κατευθύνεται στους τομείς του τουρισμού και της εστίασης.
Αντίστοιχα, στη δράση «Επιχειρηματική Ανάκαμψη» για υφιστάμενες επιχειρήσεις, αξιολογήθηκαν 216 προτάσεις, με 143 θετικές αξιολογήσεις και 68 τελικά εγκεκριμένες, συνολικού προϋπολογισμού 11,5 εκατ. ευρώ. Και εδώ, αρκετές θετικά αξιολογημένες προτάσεις δεν χρηματοδοτήθηκαν λόγω περιορισμένων πόρων. Η μεταποίηση συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό δημόσιας δαπάνης, ενώ η γεωγραφική κατανομή δείχνει και πάλι αυξημένο ενδιαφέρον στην ΠΕ Κοζάνης.
Στη συνέντευξη Τύπου παρουσιάστηκε επίσης η νέα δράση στήριξης κοινωνικών επιχειρήσεων ΚΑΛΟ, συνολικού προϋπολογισμού 2 εκατ. Ευρώ. Η δράση χρηματοδοτεί με 100% επιχορήγηση επενδυτικά σχέδια έως 65.000 ευρώ, καλύπτοντας πλήρως το μισθολογικό κόστος έως δύο θέσεων εργασίας και μέρος των λειτουργικών δαπανών. Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά από 14 Ιανουαρίου έως 21 Απριλίου 2026, με συγκριτική αξιολόγηση.
Κλείνοντας την ενημέρωση, ο Περιφερειάρχης επανέλαβε ότι ο βασικός στόχος είναι τα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ να φτάσουν το συντομότερο δυνατό στους πολίτες και στις επιχειρήσεις της Δυτικής Μακεδονίας, μέσα από τον συνδυασμό πόρων και πολιτικών. Όπως ανέφερε, η επόμενη περίοδος θα κριθεί από την ταχύτητα υλοποίησης και τη συνεργασία όλων των δικαιούχων, ώστε οι διαθέσιμοι πόροι να μετατραπούν σε πραγματικό αναπτυξιακό αποτύπωμα για την περιοχή.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
