Ειδική εστίαση: χωροθέτηση και ανάπτυξη φωτοβολταϊκών στη Δυτική Μακεδονία

Το παρόν κείμενο περιλαμβάνει στοιχεία που αξιοποιήθηκαν για την υποβολή επισημάνσεων στη δημόσια εν εξελίξει διαβούλευση και επικεντρώνεται αποκλειστικά στη Δυτική Μακεδονία και, ειδικότερα, στη χωροθέτηση, την κλίμακα, την περιβαλλοντική ένταξη και την κοινωνική αποδοχή των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.

Κεντρική θέση Η Δυτική Μακεδονία χρειάζεται ειδική περιφερειακή μεταχείριση στο ΕΧΠ-ΑΠΕ. Δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως περιφέρεια με διαθέσιμη δημόσια γη για συνεχή και άκριτη υποδοχή μεγάλων ή μικρότερων Φ/Β έργων, αλλά ως μεταλιγνιτική περιφέρεια με ήδη βαρύ ενεργειακό αποτύπωμα, κρίσιμες χρήσεις γης, ανάγκη άμεσης κοινωνικής ανταποδοτικότητας και δυνατότητα να αποτελέσει πρότυπο ανάπτυξης φωτοβολταϊκών για τη χώρα, με ουσιαστική ευαισθησία στη βιοποικιλότητα.

1. Σύντομο πλαίσιο

Η δημόσια διαβούλευση του ΥΠΕΝ αφορά στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και τη συνοδευτική ΣΜΠΕ, με προθεσμία υποβολής σχολίων έως τις 24 Ιουνίου 2026 [Π1].

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να θεσπίσει ενιαίες κατευθύνσεις για τις βασικές τεχνολογίες ΑΠΕ, μεταξύ των οποίων τα φωτοβολταϊκά και η αποθήκευση ενέργειας [Π2].

Για τη Δυτική Μακεδονία, ωστόσο, η απλή εφαρμογή γενικών κανόνων έχει αποδειχθεί στην πράξη, τα τελευταία χρόνια, ότι δεν επαρκεί. Η περιφέρεια βρίσκεται σε έντονο μεταλιγνιτικό μετασχηματισμό, με μεγάλης κλίμακας ενεργειακές υποδομές, εκτεταμένα πρώην λιγνιτικά πεδία και αυξανόμενη πίεση στη γη, στο τοπίο και κυρίως στην κοινωνική αποδοχή [Β1].

Το σχέδιο ΚΥΑ που βρίσκεται σε διαβούλευση αναγνωρίζει ως περιοχές προτεραιότητας για την ηλιακή ενέργεια τις άγονες ή μη αρδευόμενες εκτάσεις, τις περιοχές που έχουν μεταβάλει χαρακτήρα – όπως εξοφλημένα λιγνιτικά πεδία, λατομικά και μεταλλευτικά πεδία, εδάφη με υψηλό ρυπαντικό φορτίο και υποβαθμισμένες περιοχές – καθώς και περιοχές με ευχέρεια διασύνδεσης [Κ1].

Η κατεύθυνση αυτή είναι θετική. Στη Δυτική Μακεδονία, όμως, χρειάζεται απαραίτητα να συνοδευτεί από σαφή ποσοτικά όρια, ιεράρχηση χρήσεων γης, μηχανισμό παρακολούθησης και ουσιαστική και μετρήσιμη κοινωνική ανταποδοτικότητα.

2. Κύρια δεδομένα που τεκμηριώνουν την ανάγκη ειδικής προσέγγισης

Θέμα	Τεκμηρίωση για Δυτική Μακεδονία	Σημασία για τη διαβούλευση
Κλίμακα ανάπτυξης Φ/Β	Σε στοιχεία του έργου BiodIvErSe του προγράμματος Interreg Europe που υλοποιεί η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας καταγράφονται 1.732 Φ/Β έργα και κάλυψη περίπου 2,85% της καλλιεργήσιμης γης, ενώ τα έργα που εκτιμώνται ως έτοιμα για κατασκευή προσεγγίζουν τα 4.800 MW [Β2].	Στην περιφέρεια έχουν αναπτυχθεί με ένταση πλήθος Φ/Β πάρκων. Χρειάζεται επιστημονική σωρευτική αποτίμηση της ανάπτυξής τους και όχι πλέον η εξέταση κάθε νέου έργου ως μεμονωμένης περίπτωσης.
Μεγάλα clusters σε πρώην λιγνιτικά πεδία	Ο Όμιλος ΔΕΗ έχει ανακοινώσει την ολοκλήρωση φωτοβολταϊκών σταθμών ισχύος 2,13 GW στη Δυτική Μακεδονία, παράλληλα με την ανάπτυξη σταθμών μπαταριών [Π3].	Τα πρώην λιγνιτικά πεδία αποτελούν προνομιακές εκτάσεις, αλλά δεν πρέπει να απορροφήσουν μονοδιάστατα το σύνολο του αναπτυξιακού μέλλοντος της περιοχής.
Γεωργική γη και μικρότερα έργα	Η τοπική συζήτηση για τη γη υψηλής παραγωγικότητας και τις νέες αιτήσεις Φ/Β παραμένει έντονη [Π5].Το σχέδιο ΚΥΑ παραπέμπει στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο για Φ/Β σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας και στα άρθρα για τα αγρο-Φ/Β [Κ2].	Απαιτείται καθαρή διάκριση ανάμεσα στην απλή αλλαγή χρήσης γεωργικής γης και στην πραγματική διπλή χρήση μέσω αγρο-Φ/Β.
Πλωτά Φ/Β και λίμνες	Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, μέσω του Περιφερειάρχη, έχει εκφράσει δημόσια την αντίθεσή της στην αδειοδότηση πλωτών Φ/Β στη Λίμνη Πολυφύτου [Π4].	Οι λίμνες της Δυτικής Μακεδονίας, που αποτελούν ιδιαίτερο φυσικό πλούτο της Περιφέρειας, δεν πρέπει να αντιμετωπιστούν ως εν γένει διαθέσιμες επιφάνειες για ανάπτυξη Φ/Β πάρκων, χωρίς ειδική αξιολόγηση ανά περίπτωση. Θα πρέπει να κατονομαστούν οι λίμνες (ή τμήματα αυτών) στις οποίες δεν θα επιτρέπεται η ανάπτυξη πλωτών Φ/Β πάρκων.
Περικοπές ΑΠΕ και δίκτυο	Οι περικοπές παραγωγής ΑΠΕ το 2025 δείχνουν ότι η πρόκληση δεν είναι μόνο τα εγκατεστημένα MW, αλλά η αξιοποιήσιμη ενέργεια, η αποθήκευση και η ευελιξία [Π6].	Η χωροθέτηση πρέπει να συνδεθεί με ρεαλιστική δυνατότητα σύνδεσης, αποθήκευσης και τοπικής κατανάλωσης.

3. Προτεινόμενες επισημάνσεις προς κατάθεση

1. Διακριτή περιφερειακή εξειδίκευση για τη Δυτική Μακεδονία

Να προστεθεί διακριτή και ρητή πρόβλεψη ότι σε μεταλιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας η χωροθέτηση Φ/Β οφείλει να εντάσσεται σε περιφερειακό σχέδιο ιεράρχησης χρήσεων γης. Το σχέδιο αυτό πρέπει να λαμβάνει υπόψη το ιστορικό ενεργειακό αποτύπωμα, την αποκατάσταση των εδαφών, την κοινωνική συνοχή και την ανάγκη διαφοροποίησης του παραγωγικού μοντέλου.

2. Ενεργοποίηση του ορίου κάλυψης με πραγματικό μητρώο σωρευτικής κατάληψης γης

Το προβλεπόμενο μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από Φ/Β ανά Περιφερειακή Ενότητα, της τάξης του 1,5%, πρέπει να εφαρμόζεται μέσα από δυναμικό γεωχωρικό μητρώο. Το μητρώο οφείλει να περιλαμβάνει λειτουργούντα έργα, έργα με όρους σύνδεσης, έργα με βεβαιώσεις, έργα υπό κατασκευή, όπως και τα συνοδά έργα τους. Στη Δυτική Μακεδονία η απλή αναφορά σε ποσοστό δεν αρκεί χωρίς δημόσια χαρτογράφηση ανά Δήμο και Δημοτική Ενότητα. Θα πρέπει να εξετάζονται σωρευτικά έργα σε ευρύτερες ενότητες τοπίου, ζώνες ορατότητας και περιοχές οικολογικής συνδεσιμότητας.

3. Προτεραιότητα σε υποβαθμισμένες εκτάσεις, αλλά όχι μονοκαλλιέργεια χρήσης στις πρώην λιγνιτικές εκτάσεις

Να δοθεί σαφής προτεραιότητα σε εξοφλημένα λιγνιτικά πεδία, λατομεία και υποβαθμισμένες ή ρυπασμένες εκτάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι δεν ακυρώνονται εγκεκριμένα ή αναγκαία σχέδια αποκατάστασης, επαναπόδοσης γης, ζωνών καινοτομίας, παραγωγικών χρήσεων, φυσικών οικοτόπων ή κοινόχρηστων χώρων. Η αξιοποίηση των πρώην λιγνιτικών εκτάσεων πρέπει να παραμείνει πολυλειτουργική και όχι να περιοριστεί σε μία ακόμη μονοκαλλιέργεια χρήσης.

4. Αυστηρότερη προστασία παραγωγικής γεωργικής γης και αληθινά αγρο-Φ/Β

Να προβλεφθεί ότι σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας επιτρέπονται μόνο λύσεις που αποδεικνύουν πραγματική διπλή χρήση. Η εγκατάσταση θα πρέπει να διατηρεί ή να βελτιώνει τη γεωργική παραγωγικότητα, να εξασφαλίζει συμμετοχή ή άμεσο όφελος για τον παραγωγό και να μην μετατρέπει τα αγρο-Φ/Β σε πρόσχημα απλής ενεργειακής εκμετάλλευσης της γης.

5. Ειδική ρύθμιση για Λίμνη Πολυφύτου και υδάτινα σώματα της Περιφέρειας

Για τα πλωτά Φ/Β στη Δυτική Μακεδονία δεν πρέπει να θεσπιστεί οριζόντια δυνατότητα χωροθέτησης. Απαιτείται προηγούμενη στρατηγική αξιολόγηση ανά λίμνη ή ταμιευτήρα, με εξέταση της οικολογικής κατάστασης, της αλιείας, της αναψυχής, του τουρισμού, των υδροληψιών, του κλιματικού μικροπεριβάλλοντος, του οπτικού τοπίου και της κοινωνικής αποδοχής. Ειδικά για τη Λίμνη Πολυφύτου, λόγω της κοινωνικής και περιβαλλοντικής ευαισθησίας της, πρέπει να προβλεφθεί καθεστώς αυξημένης τεκμηρίωσης και ουσιαστικής περιφερειακής γνωμοδότησης.

6. Πραγματική αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων πέρα από τα «όμορα γήπεδα»

Η απαίτηση περιβαλλοντικής αδειοδότησης για γειτνιάζουσες αναπτύξεις σε γήπεδα που βρίσκονται σε επαφή είναι θετική, αλλά δεν επαρκεί για τη Δυτική Μακεδονία. Οι σωρευτικές επιπτώσεις πρέπει να εξετάζονται σε ευρύτερες ενότητες τοπίου, λεκάνες απορροής, ζώνες ορατότητας και ζώνες οικολογικής συνδεσιμότητας, ιδίως όταν πολλά έργα συγκεντρώνονται γύρω από οικισμούς, λίμνες, αγροτικές ζώνες ή πρώην ορυχεία.

7. Κριτήρια τοπίου και οπτικής φέρουσας ικανότητας σε οικισμούς, λίμνες και περιαστικές ζώνες

Τα κριτήρια οπτικής κάλυψης για εγκαταστάσεις κοντά σε οικισμούς χρειάζεται να συμπληρωθούν με υποχρεωτικούς χάρτες ορατότητας, φωτορεαλιστικές απεικονίσεις και αξιολόγηση της εποχικής και νυχτερινής επίδρασης. Στη Δυτική Μακεδονία αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο στις λεκάνες Κοζάνης-Πτολεμαΐδας-Αμυνταίου, στις παραλίμνιες ζώνες και στους οικισμούς που ήδη περιβάλλονται από ενεργειακές υποδομές.

8. Υποχρεωτικό σχέδιο προστασίας βιοποικιλότητας για κάθε μεγάλο Φ/Β

Για κάθε Φ/Β άνω συγκεκριμένου μεγέθους ή σε ευαίσθητη περιοχή πρέπει να απαιτείται σχέδιο βιοποικιλότητας. Το σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει διατήρηση φυσικής φυτοκάλυψης, μίγματα γηγενών ειδών, αποφυγή χημικών, διαδρόμους πανίδας, διαπερατές περιφράξεις, προστασία επικονιαστών, διαχείριση ομβρίων και διάβρωσης, καθώς και δημόσια δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης.

9. Σύνδεση χωροθέτησης με δίκτυο, αποθήκευση και αξιοποιήσιμη ενέργεια

Η σκοπιμότητα νέων Φ/Β πάρκων δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο με βάση την εγκατεστημένη ισχύ. Σε περιοχές με κορεσμό δικτύου ή αυξημένες περικοπές παραγωγής να απαιτείται ειδική τεκμηρίωση ως προς την αποθήκευση, την ευελιξία, την τοπική κατανάλωση, την αυτοπαραγωγή ή τη συμμετοχή ενεργειακών κοινοτήτων. Διαφορετικά, δεσμεύεται γη χωρίς αντίστοιχο ενεργειακό και κοινωνικό όφελος.

10. Τοπική αξία και κοινωνική ανταποδοτικότητα ως κριτήριο χωροθέτησης

Η αποδοχή των Φ/Β στη Δυτική Μακεδονία θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν παραμένει αξία στον τόπο. Να προβλεφθούν κριτήρια που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή ΟΤΑ, ενεργειακών κοινοτήτων, αγροτικών σχημάτων και τοπικών επιχειρήσεων, καθώς και δεσμεύσεις για τοπική απασχόληση, εκπαίδευση τεχνικών, χαμηλότερο ενεργειακό κόστος για ευάλωτα νοικοκυριά και ανταποδοτικά έργα στους γειτονικούς οικισμούς.

11. Περιφερειακό Παρατηρητήριο Φ/Β, γης και βιοποικιλότητας

Να θεσπιστεί, σε συνεργασία ΥΠΕΝ, Περιφέρειας, Δήμων και πανεπιστημιακών/ερευνητικών φορέων, ανοικτό Παρατηρητήριο Φ/Β, γης και βιοποικιλότητας για τη Δυτική Μακεδονία. Το Παρατηρητήριο πρέπει να συγκεντρώνει δεδομένα για αδειοδοτήσεις, κάλυψη γης, στάδιο υλοποίησης, δίκτυο και περικοπές, μέτρα βιοποικιλότητας, περιβαλλοντική παρακολούθηση και τοπικά οφέλη. Η ετήσια δημοσιοποίηση των στοιχείων αποτελεί βασική προϋπόθεση οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

4. Συνοπτικό κείμενο όπως συνοδευτικά αναρτήθηκε στην εν εξελίξει διαβούλευση

Η Δυτική Μακεδονία στηρίζει την ενεργειακή μετάβαση και την ανάπτυξη των ΑΠΕ. Δεν μπορεί, όμως, δημόσιες εκτάσεις να αντιμετωπίζονται ως εν δυνάμει διαθέσιμη επιφάνεια για τη συνεχή επέκταση φωτοβολταϊκών έργων. Η περιφέρεια έχει σηκώσει επί δεκαετίες το βάρος της εθνικής ηλεκτροπαραγωγής και σήμερα βρίσκεται σε έντονο μεταλιγνιτικό μετασχηματισμό, με μεγάλες πρώην λιγνιτικές εκτάσεις, πιέσεις στη γεωργική γη, ευαίσθητα τοπία, λίμνες, οικισμούς και ανάγκη για νέο παραγωγικό μοντέλο.

Για τον λόγο αυτό ζητείται το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ να περιλάβει ειδική περιφερειακή εξειδίκευση για τη Δυτική Μακεδονία. Η χωροθέτηση Φ/Β πρέπει να δίνει προτεραιότητα σε υποβαθμισμένες, αποκατεστημένες ή προς αποκατάσταση εκτάσεις, χωρίς να δεσμεύει μονοδιάστατα όλες τις πρώην λιγνιτικές περιοχές εις βάρος άλλων αναγκαίων χρήσεων, όπως η παραγωγή, η καινοτομία, η φυσική αποκατάσταση και οι κοινόχρηστες ή κοινωνικές λειτουργίες.

Η εφαρμογή ορίου κάλυψης ανά Περιφερειακή Ενότητα πρέπει να στηρίζεται σε δημόσιο γεωχωρικό μητρώο, το οποίο θα αποτυπώνει τα λειτουργούντα, αδειοδοτημένα, υπό κατασκευή και ώριμα έργα, μαζί με τα συνοδά τους έργα και τις επιπτώσεις στο τοπίο. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, όπου τα αγρο-Φ/Β πρέπει να επιτρέπονται μόνο ως πραγματική διπλή χρήση που διατηρεί ή βελτιώνει τη γεωργική παραγωγικότητα.

Για τα πλωτά Φ/Β, ιδίως στην τεχνητή Λίμνη Πολυφύτου και γενικότερα στα υδάτινα σώματα της Περιφέρειας, απαιτείται λεπτομερής και ειδική στρατηγική αξιολόγηση ανά λίμνη ή ταμιευτήρα. Η αξιολόγηση πρέπει να εξετάζει την οικολογική κατάσταση, την αλιεία, την αναψυχή, τις υδροληψίες, το τοπίο και την κοινωνική αποδοχή. Θα πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη εξαίρεσης συγκεκριμένων υδάτινων όγκων από τη χρήση για ανάπτυξη πλωτών Φ/Β.

Τέλος, κάθε μεγάλο Φ/Β (με σαφή προσδιορισμό των ονομαστικών χαρακτηριστικών του) στη Δυτική Μακεδονία πρέπει να συνοδεύεται απαραίτητα από ειδικό σχέδιο διατήρησης και βελτίωσης της βιοποικιλότητας, με διατήρηση φυσικής φυτοκάλυψης, διαδρόμους πανίδας, μέτρα για επικονιαστές, διαχείριση διάβρωσης και ομβρίων και ανοικτή περιβαλλοντική παρακολούθηση. Η χωροθέτηση πρέπει επίσης να συνδέεται με το δίκτυο, την αποθήκευση, την τοπική κατανάλωση και την κοινωνική ανταποδοτικότητα, ώστε η μετάβαση να παράγει αξιοποιήσιμη ενέργεια, τοπική αξία και πραγματική κοινωνική νομιμοποίηση.

5. Προτεινόμενα ειδικά σημεία τεχνικής βελτίωσης του κειμένου ΚΥΑ

Θέμα στο σχέδιο	Προτεινόμενη συμπλήρωση για Δυτική Μακεδονία
Άρθρο 14 – Περιοχές προτεραιότητας ηλιακής ενέργειας	Να προστεθεί ειδική μνεία στις μεταλιγνιτικές περιοχές, όπου η προτεραιότητα των πρώην λιγνιτικών πεδίων θα ισχύει μόνο εφόσον τεκμηριώνεται συμβατότητα με σχέδια αποκατάστασης, επαναπόδοσης γης και πολυλειτουργικής ανάπτυξης.
Άρθρο 16 – Μέγιστο ποσοστό κάλυψης ανά Π.Ε.	Να απαιτείται δημόσια ετήσια αποτύπωση κάλυψης γης ανά Περιφερειακή Ενότητα, Δήμο και Δημοτική Ενότητα, με συνυπολογισμό ώριμων έργων και συνοδών υποδομών.
Άρθρο 16 – Σωρευτικές επιπτώσεις	Ο ορισμός της γειτνίασης να μην περιορίζεται αποκλειστικά σε γήπεδα σε επαφή. Σε περιοχές υψηλής συγκέντρωσης, όπως η Δυτική Μακεδονία, να εξετάζεται η ενότητα τοπίου, η λεκάνη και η οπτική ζώνη.
Άρθρο 16 – Πλωτά Φ/Β	Για λίμνες και ταμιευτήρες της Δυτικής Μακεδονίας να απαιτείται ειδική περιφερειακή ή λεκανική αξιολόγηση πριν από οποιαδήποτε επιμέρους αδειοδότηση.Να εξαιρεθούν πλήρως συγκεκριμένες λίμνες ή τμήματά τους.
Παράρτημα ΙΙΙ – Τοπίο	Να συμπληρωθεί με υποχρεωτικούς χάρτες ορατότητας και μεθοδολογία οπτικής φέρουσας ικανότητας σε οικισμούς, παραλίμνιες ζώνες και μεταλιγνιτικά τοπία.
Σύστημα παρακολούθησης ΣΜΠΕ	Να ενσωματωθούν δείκτες ανά Περιφέρεια για κάλυψη γης, αποκατάσταση εδάφους, φυτοκάλυψη, επικονιαστές, διάβρωση, κοινωνικά οφέλη, περικοπές ΑΠΕ και σύνδεση με αποθήκευση.

Τεκμηρίωση και πηγές που λήφθηκαν υπόψη

• [Π1] ΥΠΕΝ, Δημόσια διαβούλευση επί του ΕΧΠ-ΑΠΕ και της ΣΜΠΕ, ανάρτηση 20.05.2026, με προθεσμία σχολίων έως 24.06.2026.
• [Π2] ΥΠΕΝ, Ανακοίνωση για το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ: σαφείς κανόνες χωροθέτησης, κάλυψη φωτοβολταϊκών, αποθήκευσης και λοιπών βασικών τεχνολογιών ΑΠΕ.
• [Π3] Ναυτεμπορική, 06.04.2026, «ΔΕΗ: Ολοκληρώθηκε η κατασκευή των φωτοβολταϊκών ισχύος 2,13 GW στη Δυτική Μακεδονία». Επιβεβαιώνει επίσης έργα μπαταριών σε Μελίτη, Πτολεμαΐδα και Αμύνταιο.
• [Π4] Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, 19.07.2024, δήλωση Περιφερειάρχη περί αντίθεσης σε αδειοδότηση πλωτών Φ/Β στη Λίμνη Πολυφύτου.
• [Π5] ΠΛ Κοζάνης, 04.05.2026, «Τι συμβαίνει με τη γη υψηλής παραγωγικότητας στη Δυτική Μακεδονία και τις αιτήσεις για νέα φωτοβολταϊκά». 
• [Π6] The Green Tank / Energypress, 2025-2026, αναλύσεις για περικοπές ΑΠΕ και αυξανόμενη σημασία αποθήκευσης/ευελιξίας.
• [Κ1] Σχέδιο ΚΥΑ ΕΧΠ-ΑΠΕ, Άρθρο 14: περιοχές προτεραιότητας ηλιακής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων εξοφλημένων λιγνιτικών πεδίων, υποβαθμισμένων περιοχών και περιοχών με ευχέρεια διασύνδεσης.
• [Κ2] Σχέδιο ΚΥΑ ΕΧΠ-ΑΠΕ, Άρθρο 16: μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης 1,5% ανά Π.Ε., ρυθμίσεις για γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, αγρο-Φ/Β, πλωτά Φ/Β, σωρευτικές επιπτώσεις, αποστάσεις και οπτικό ορίζοντα.
• [Β1] Έργο BiodIvErSe προγράμματος Interreg Europe – Συνοπτική Αποτύπωση Παρούσας Κατάστασης, ΠΔΜ, Φεβρουάριος 2026: μεταλιγνιτικός μετασχηματισμός, πιέσεις γης/τοπίου, κοινωνική αποδοχή και ανάγκη biodiversity-sensitive εργαλείων.
• [Β2] Στατιστικά και Δεδομένα για τα Φ/Β στη Δυτική Μακεδονία, Φεβρουάριος 2026: αριθμός Φ/Β έργων, κάλυψη καλλιεργήσιμης γης, ώριμα/υπό κατασκευή έργα, έργα ΔΕΗ/RWE.

Κώστας Καραμάρκος

Σύμβουλος Στρατηγικής 

Μάιος 2026