Κάθε μεγάλος αυτοκινητόδρομος που παραδίδεται στην κυκλοφορία αποτελεί μια μικρή νίκη για τη χώρα. Τα εγκαίνια του Ε65 δεν σηματοδοτούν απλώς την ολοκλήρωση ενός ακόμη τεχνικού έργου. Συμβολίζουν κάτι πολύ βαθύτερο: την προσπάθεια της Ελλάδας να ξεπεράσει τις παθογένειες δεκαετιών και να αποκτήσει τις υποδομές που αξίζουν στους πολίτες της.
Για χρόνια, η απόσταση ανάμεσα στις περιφέρειες και τα μεγάλα αστικά κέντρα δεν μετριόταν μόνο σε χιλιόμετρα. Μετριόταν σε χαμένες ώρες, σε αυξημένο κόστος μεταφοράς, σε δυσκολία πρόσβασης στις υπηρεσίες, αλλά δυστυχώς και σε ανθρώπινες ζωές που χάνονταν σε επικίνδυνους δρόμους. Οι σύγχρονοι αυτοκινητόδρομοι ήρθαν να αλλάξουν αυτή την πραγματικότητα, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια, ταχύτερες μετακινήσεις και νέες αναπτυξιακές δυνατότητες.
Ο Ε65 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός έργου που δεν εξυπηρετεί μόνο τους οδηγούς. Δημιουργεί έναν νέο αναπτυξιακό διάδρομο για την Κεντρική Ελλάδα, φέρνει πιο κοντά πόλεις και αγορές, διευκολύνει τις επιχειρήσεις, ενισχύει τον τουρισμό και μειώνει τις γεωγραφικές ανισότητες. Εκεί όπου κάποτε υπήρχε απομόνωση, δημιουργούνται πλέον ευκαιρίες.
Η αξία, όμως, μιας υποδομής δεν κρίνεται μόνο από την κορδέλα των εγκαινίων. Η πραγματική της αξία αποδεικνύεται καθημερινά, μέσα από την ποιότητα που προσφέρει στον πολίτη.
Ένας δρόμος πρέπει να παραμένει ασφαλής σε βάθος χρόνου. Αυτό σημαίνει συνεχή παρακολούθηση, προληπτική συντήρηση και άμεσες παρεμβάσεις όταν εμφανίζονται προβλήματα. Δεν είναι λογικό να περιμένουμε να φθαρεί ένας αυτοκινητόδρομος για να αναζητήσουμε πόρους αποκατάστασης. Η πρόληψη κοστίζει λιγότερο από την επισκευή και, κυρίως, προστατεύει ανθρώπινες ζωές.
Υπάρχει όμως και μια ακόμη παράμετρος που συχνά παραβλέπεται: η οικονομική διάσταση της μετακίνησης.
Οι πολίτες δικαιούνται ασφαλείς δρόμους, αλλά δικαιούνται και τη δυνατότητα να τους χρησιμοποιούν. Όταν το κόστος των διοδίων αυξάνεται συνεχώς, η μετακίνηση μετατρέπεται σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση, ιδιαίτερα για τους εργαζόμενους που ταξιδεύουν καθημερινά, τους επαγγελματίες οδηγούς και τις οικογένειες που μετακινούνται συχνά. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που επιλέγουν τους παλιούς οδικούς άξονες για να αποφύγουν τα διόδια, αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο κίνδυνο και αυξάνοντας τον χρόνο του ταξιδιού τους.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ευθύνη της Πολιτείας. Να εξασφαλίζει ότι οι μεγάλες υποδομές παραμένουν βιώσιμες, χωρίς όμως να αποκλείουν τους πολίτες λόγω κόστους. Οι δρόμοι κατασκευάζονται για να εξυπηρετούν την κοινωνία, όχι για να αποτελούν προνόμιο όσων μπορούν να πληρώσουν ακριβότερα.
Η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι μπορεί να υλοποιήσει μεγάλα έργα. Το ζητούμενο πλέον είναι να αποκτήσει και μια κουλτούρα διαρκούς φροντίδας των υποδομών της. Με σταθερή συντήρηση, σύγχρονες υπηρεσίες, δίκαιη τιμολογιακή πολιτική και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Γιατί οι υποδομές δεν είναι απλώς κατασκευές από άσφαλτο και σκυρόδεμα. Είναι η γέφυρα που συνδέει την ανάπτυξη με την καθημερινότητα του πολίτη. Είναι η προϋπόθεση για ίσες ευκαιρίες, για ασφαλείς μετακινήσεις, για μια οικονομία που λειτουργεί αποτελεσματικά και για μια περιφέρεια που δεν αισθάνεται αποκομμένη από το κέντρο.
Τα εγκαίνια του Ε65 είναι μια στιγμή αισιοδοξίας. Ας αποτελέσουν όμως και αφορμή για έναν ευρύτερο προβληματισμό: οι μεγάλες υποδομές δεν κρίνονται μόνο όταν παραδίδονται. Κρίνονται κάθε ημέρα που υπηρετούν με ασφάλεια, αξιοπιστία και προσιτό κόστος τους ανθρώπους για τους οποίους κατασκευάστηκαν. Αυτή είναι η πραγματική επιτυχία κάθε δημόσιου έργου.
Τάνια Ώττα – Δημοσιογράφος
