Ειδική ενίσχυση προσωπικού θα ζητήσει ο πρύτανης
Ειδικό πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας και ενίσχυσης σε ανθρώπινο δυναμικό θα ζητήσει από τον Πρωθυπουργό ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Θεόδωρος Θεοδουλίδης, προκειμένου το ίδρυμα να μπορέσει να ανταποκριθεί στο επενδυτικό του πρόγραμμα, συνολικού ύψους 268 εκατ. ευρώ.
Παρουσιάζοντας στο Περιφερειακό Συμβούλιο την εικόνα και τον σχεδιασμό του Πανεπιστημίου, ο πρύτανης επισήμανε ότι την επόμενη τριετία αναμένεται έντονη κατασκευαστική δραστηριότητα. Την ίδια στιγμή, το μεγάλο αυτό πρόγραμμα καλούνται να διαχειριστούν τέσσερις μόνιμοι υπάλληλοι και πέντε έκτακτοι μηχανικοί.
«Υπάρχει μια αναντιστοιχία κλίμακας», ανέφερε, εξηγώντας ότι το ύψος των επενδύσεων υπερβαίνει κατά πολύ τη σημερινή διαχειριστική δυνατότητα του ιδρύματος. Στη συνάντηση που πρόκειται να έχει με τον Πρωθυπουργό στη Θεσσαλονίκη θα ζητήσει μια ειδική μεταβατική λύση, ώστε το Πανεπιστήμιο να ανταποκριθεί στις προθεσμίες, στο διοικητικό βάρος και στις απαιτήσεις ελέγχου των έργων.
Στο επενδυτικό πρόγραμμα των 268 εκατ. ευρώ περιλαμβάνεται το ΣΔΙΤ για τις νέες φοιτητικές εστίες, προϋπολογισμού 105 εκατ. ευρώ, καθώς και το Τεχνολογικό Πάρκο, ύψους 11 εκατ. ευρώ. Προβλέπονται επίσης ενεργειακές αναβαθμίσεις, η δημιουργία πράσινου κέντρου δεδομένων και η εγκατάσταση του δεύτερου υπερυπολογιστή της χώρας που θα είναι βελτιστοποιημένος για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, με συνολικό προϋπολογισμό 43 εκατ. ευρώ.
Στα έργα εντάσσονται ακόμη το Αστρονομικό Πάρκο στον Όρλιακα, ύψους περίπου 14 εκατ. ευρώ, παρεμβάσεις 1,5 εκατ. ευρώ για την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία, αναβάθμιση υποδομών ύψους 3,5 εκατ. ευρώ και συντηρήσεις φοιτητικών εστιών 300.000 ευρώ. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη πολεοδομικές και οικοδομικές τακτοποιήσεις, όπως και ανακαινίσεις σε 128 κτίρια του Πανεπιστημίου.
Προς ένταξη βρίσκεται το κτιριακό έργο για τη Σχολή Καλών Τεχνών στη Φλώρινα, προϋπολογισμού 21 εκατ. ευρώ, ενώ στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται το κτίριο της Αγίας Όλγας και μελέτες ύψους 4 εκατ. ευρώ για εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις στην Πτολεμαΐδα. Προχωρούν ακόμη οι προμελέτες από την ΑΝΚΟ για τον δρόμο που θα συνδέει τη ΖΕΠ με τον Άγιο Χαράλαμπο και για τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου στην Πανεπιστημιούπολη της ΖΕΠ.
Παρά το εύρος των έργων, το Πανεπιστήμιο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υποστελέχωσης. Σήμερα διαθέτει περίπου 225 μέλη ΔΕΠ, ενώ με τις νέες θέσεις που αναμένονται μπορεί να φτάσει μέσα στη χρονιά τα 260 με 265. Σύμφωνα με τον πρύτανη, για την κάλυψη των πραγματικών αναγκών απαιτούνται περίπου 385 καθηγητές. Στο διοικητικό και τεχνικό προσωπικό η υποστελέχωση υπολογίζεται στο 55%, με το ίδρυμα να διαθέτει περίπου 160 διοικητικούς υπαλλήλους και 80 άτομα τεχνικού προσωπικού.
Στη σημερινή του μορφή, μετά τη συγχώνευση του 2019, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας συμπληρώνει επτά χρόνια λειτουργίας. Σε αυτό το διάστημα, όπως σημείωσε ο Θεόδωρος Θεοδουλίδης, χρειάστηκε να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της απολιγνιτοποίησης, την εσωτερική αναδιοργάνωση, την εφαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής και, πιο πρόσφατα, την έλευση των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Στα προπτυχιακά προγράμματα φοιτούν περίπου 14.000 ενεργοί φοιτητές, ενώ οι μεταπτυχιακοί υπολογίζονται μεταξύ 4.500 και 5.000 και οι υποψήφιοι διδάκτορες σε περίπου 500. Ο πρύτανης ανέφερε ότι ο αριθμός των φοιτητών αυξάνεται κατά μέσο όρο 4% τον χρόνο, ενώ φέτος η αύξηση των εισακτέων κινήθηκε μεταξύ 9% και 10%.
Κατά την εκτίμησή του, τα μη κρατικά πανεπιστήμια δεν έχουν επηρεάσει μέχρι στιγμής το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Σοβαρότερο πρόβλημα αποτελούν οι μεταγραφές. Περίπου 650 φοιτητές αποχωρούν κάθε χρόνο, ενώ μέσω της ίδιας διαδικασίας έρχονται περίπου 150, με αποτέλεσμα την καθαρή ετήσια απώλεια περίπου 500 φοιτητών.
Ο κ. Θεοδουλίδης αναφέρθηκε και στα δημοσιεύματα για τις κενές θέσεις, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για «τεχνητά κενά». Το Πανεπιστήμιο είχε ζητήσει περίπου 3.250 θέσεις και οι εισαχθέντες έφτασαν τους 3.200. Από το υπουργείο, ωστόσο, κατανεμήθηκαν στο ίδρυμα περισσότερες από 4.000 θέσεις, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται 984 κενές. Εάν είχε γίνει δεκτή η πρόταση του Πανεπιστημίου, τα πραγματικά κενά θα ήταν περίπου 49.
Αλλαγή παρατηρείται και στην προέλευση των φοιτητών, καθώς αυξάνεται η συμμετοχή νέων από τη Δυτική Μακεδονία, οι οποίοι αποτελούν το 16,5% του συνόλου. Από τη Θεσσαλονίκη προέρχεται το 18%, από άλλες περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας το 13% και από την Αττική περίπου το 14%.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην οικονομική συμβολή του Πανεπιστημίου. Με βάση μια πρώτη, συντηρητική εκτίμηση για περίπου 9.000 φοιτητές που ζουν και σπουδάζουν στην περιοχή και ετήσια δαπάνη τουλάχιστον 7.000 ευρώ ανά άτομο, η εισροή στην τοπική οικονομία υπολογίζεται σε 63 εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Το πραγματικό αποτύπωμα, σύμφωνα με τον πρύτανη, είναι μεγαλύτερο, καθώς στον υπολογισμό πρέπει να προστεθούν οι μεταπτυχιακοί φοιτητές, οι καθηγητές, οι υποψήφιοι διδάκτορες και τα ερευνητικά προγράμματα. Το Πανεπιστήμιο εκπονεί σχετική μελέτη, ώστε να καταγραφεί με ακρίβεια η συνολική οικονομική του επίδραση. Σήμερα βρίσκονται σε ισχύ περίπου 700 συμβάσεις μέσω του ΕΛΚΕ, γεγονός που καθιστά το ίδρυμα έναν από τους σημαντικούς εργοδότες της περιοχής.
Στον τομέα της διεθνοποίησης λειτουργούν τέσσερα διεθνή μεταπτυχιακά προγράμματα, έχουν πιστοποιηθεί δύο ξενόγλωσσα προπτυχιακά και διοργανώνονται θερινά σχολεία με φοιτητές από το εξωτερικό. Εμπόδιο παραμένουν οι καθυστερήσεις στην έκδοση θεωρήσεων εισόδου (βίζα), καθώς, παρά τον μεγάλο αριθμό αιτήσεων, αρκετοί ενδιαφερόμενοι δεν καταφέρνουν τελικά να έρθουν στην Ελλάδα.
Ο πρύτανης αναφέρθηκε ακόμη στην πιστοποίηση σχεδόν όλων των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων, στην άνοδο του Πανεπιστημίου στις διεθνείς κατατάξεις και στα 13 μέλη ΔΕΠ που περιλαμβάνονται στη διεθνή λίστα του 2% των επιστημόνων με τη μεγαλύτερη επιρροή. Παράλληλα, έχουν δημιουργηθεί τεχνοβλαστοί και υλοποιείται πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού, με στόχο τη στενότερη σύνδεση της έρευνας με την επιχειρηματικότητα.
Σε τελική φάση βρίσκεται η έγκριση του νέου Οργανισμού και του οργανογράμματος, που προβλέπει επιπλέον οργανικές θέσεις, ενώ αναμένεται η λειτουργία της εταιρείας αξιοποίησης και διαχείρισης της περιουσίας του Πανεπιστημίου.
Στα αιτήματα του Πανεπιστημίου περιλαμβάνεται η ενεργοποίηση του Τοπικού Παρατηρητηρίου Δίκαιης Μετάβασης, σε συνεργασία με το Εθνικό Παρατηρητήριο, ώστε να αποτελέσει το «επιστημονικό ραντάρ» της Πολιτείας στην περιοχή. Ζητείται επίσης η επίσπευση και η επίσημη ανακοίνωση του κτιριακού έργου της Σχολής Καλών Τεχνών στη Φλώρινα, καθώς και η άμεση νομοθέτηση για την ενεργοποίηση της Ζώνης Καινοτομίας.
Παρότι, όπως αναγνώρισε ο πρύτανης, υπάρχει στήριξη από την Περιφέρεια και το υπουργείο, παραμένει το πρόβλημα του τακτικού προϋπολογισμού. Ανοιχτό είναι και το θέμα της επιδότησης του εισιτηρίου των φοιτητών. Το Πανεπιστήμιο έχει αποστείλει εδώ και μήνες σχετικό έγγραφο στους δήμους στους οποίους λειτουργούν τμήματά του, χωρίς να έχει λάβει απάντηση.
Κλείνοντας, ο κ. Θεοδουλίδης περιέγραψε ως βασικό στόχο τη μετάβαση του ιδρύματος από ένα αναπτυσσόμενο περιφερειακό πανεπιστήμιο σε ένα αναγνωρίσιμο πανεπιστήμιο αναφοράς για την πράσινη εφαρμοσμένη έρευνα και την καινοτομία. Στην κατεύθυνση αυτή ενέταξε και το αναπτυξιακό σχέδιο της ΔΕΗ, υποστηρίζοντας ότι επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, όπως το σχεδιαζόμενο giga project, μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία μιας οικονομίας γνώσης στη Δυτική Μακεδονία.
«Το πανεπιστήμιο μας οραματίζεται μια Δυτική Μακεδονία που δεν θα εξάγει μόνο ενέργεια, αλλά θα εξάγει γνώση και καινοτομία σε όλη την Ευρώπη» κατέληξε ο πρύτανης.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
