Η «ΕΛΠΙΔΑ» ζητά το Μνημόνιο ΔΕΗ–AWS, στοιχεία για νερό και ενέργεια και δεσμευτική συμφωνία οφέλους
Τη συζήτηση του σχεδιαζόμενου Data Center της ΔΕΗ και της Amazon Web Services στον Άγιο Δημήτριο, μαζί με το ζήτημα των κατεδαφίσεων στον πρώην λιγνιτικό σταθμό, ζητά να φέρει στο Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Μακεδονίας η παράταξη «ΕΛΠΙΔΑ» της Γεωργίας Ζεμπιλιάδου. Η παράταξη καταθέτει συγκεκριμένη πρόταση απόφασης, ζητώντας να προηγηθούν η πλήρης ενημέρωση της περιοχής, η αξιολόγηση των επιπτώσεων και συγκεκριμένες δεσμεύσεις πριν ληφθούν, όπως αναφέρει, μη αναστρέψιμες αποφάσεις.
Η παρέμβαση αποτελεί συνέχεια της θέσης που είχε διατυπώσει η «ΕΛΠΙΔΑ» αμέσως μετά την ανακοίνωση της συνεργασίας ΔΕΗ–AWS, όταν είχε ζητήσει συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο και δημόσια παρουσίαση του φακέλου της επένδυσης. Αυτή τη φορά, ωστόσο, η παράταξη προχωρά ένα βήμα παραπέρα, καταθέτοντας δέκα συγκεκριμένα σημεία που προτείνει να αποτελέσουν απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Πρώτο αίτημα είναι να κατατεθεί το Μνημόνιο που έχει υπογραφεί μεταξύ ΔΕΗ και AWS, μαζί με τα παραρτήματά του και τα διαθέσιμα τεχνικά, οικονομικά και αδειοδοτικά στοιχεία. Η παράταξη υποστηρίζει ότι η αξιολόγηση μιας επένδυσης τέτοιου μεγέθους δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στις ανακοινώσεις των δύο εταιρειών, αλλά χρειάζεται να υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία για τις επιπτώσεις και το όφελος που θα προκύψει για την περιοχή.
Ιδιαίτερη θέση στην πρόταση καταλαμβάνει ο ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Η «ΕΛΠΙΔΑ» ζητά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη ΔΕΗ να μην προχωρήσουν σε μη αναστρέψιμες καθαιρέσεις πριν υπάρξει θεσμική ενημέρωση, ελεγχθεί η αδειοδοτική διαδικασία και κριθεί, όπως αναφέρει η παράταξη, εκκρεμής αίτηση αναστολής της καθαίρεσης από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Στο επίκεντρο μπαίνουν επίσης οι ανάγκες του Data Center σε νερό και ηλεκτρική ενέργεια. Η πρόταση ζητά πλήρες υδατικό ισοζύγιο, δημοσιοποίηση της τεχνολογίας ψύξης, της πηγής από την οποία θα εξασφαλίζεται το νερό και της μέγιστης ετήσιας κατανάλωσης. Παράλληλα ζητά να εξεταστούν συνολικά οι επιπτώσεις στην υδρολογική λεκάνη, μαζί με τα υπόλοιπα υφιστάμενα ή σχεδιαζόμενα έργα που χρησιμοποιούν νερό.
Αντίστοιχα, για την ηλεκτρική τροφοδοσία ζητείται δεσμευτικό ενεργειακό ισοζύγιο τόσο για τα 300 MW της αρχικής φάσης όσο και για ενδεχόμενη ισχύ 1 GW, με στοιχεία για την ωριαία κάλυψη, τις πηγές τροφοδοσίας, την αποθήκευση, την εφεδρεία και το κόστος των απαιτούμενων δικτύων. Η παράταξη θέτει παράλληλα ως όρο να διασφαλιστεί ότι το συγκεκριμένο κόστος δεν θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές.
Στην πρόταση συνδέεται για πρώτη φορά τόσο συγκεκριμένα η επένδυση και με τις τηλεθερμάνσεις. Η «ΕΛΠΙΔΑ» ζητά να παραχωρηθεί επαρκής ηλεκτρικός χώρος στις δημοτικές επιχειρήσεις τηλεθέρμανσης και προτείνει ΔΕΗ και AWS να χρηματοδοτήσουν ανεξάρτητη μελέτη για το κατά πόσο μπορεί να ανακτηθεί θερμότητα από το Data Center και να αξιοποιηθεί για τις ανάγκες τηλεθέρμανσης. Εφόσον μια τέτοια λύση κριθεί βιώσιμη, προτείνει η απαιτούμενη υποδομή να ενταχθεί στην επένδυση.
Ένα ακόμη σκέλος αφορά την ανεξάρτητη αξιολόγηση του έργου από φορείς της περιοχής. Η πρόταση προβλέπει την εκπόνηση μελέτης κόστους – οφέλους από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας σε συνεργασία με το ΤΕΕ, τα Επιμελητήρια και τις δημοτικές επιχειρήσεις τηλεθέρμανσης. Παράλληλα προτείνεται να αναλάβει ο Ιατρικός Σύλλογος Κοζάνης, μαζί με τους υπόλοιπους Ιατρικούς Συλλόγους, τον Φαρμακευτικό Σύλλογο και αρμόδιους φορείς Υγείας της Περιφέρειας, την αξιολόγηση πιθανών επιπτώσεων του Data Center και των συνδεδεμένων έργων στη δημόσια υγεία.
Εφόσον οι παραπάνω έλεγχοι καταλήξουν ότι πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις για τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και την επάρκεια των υδατικών πόρων, η «ΕΛΠΙΔΑ» ζητά να ακολουθήσει δεσμευτική Συμφωνία Περιφερειακού Οφέλους. Σε αυτή προτείνει να αποτυπωθούν με μετρήσιμους στόχους οι μόνιμες θέσεις εργασίας, οι τοπικές προσλήψεις και προμήθειες, οι ερευνητικές συνεργασίες, τα ανταποδοτικά έσοδα για τη Δυτική Μακεδονία και η ετήσια δημόσια λογοδοσία για την τήρησή τους.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται και στην πυρηνική ενέργεια. Η παράταξη ζητά οποιαδήποτε μελλοντική συζήτηση για εγκατάσταση μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων, των λεγόμενων SMR, στη Δυτική Μακεδονία να μην αντιμετωπιστεί ως αυτονόητο συνοδό έργο του Data Center, αλλά ως διαφορετικό ζήτημα που θα απαιτήσει αυτοτελή θεσμική αξιολόγηση.
Για τη συζήτηση όλων αυτών η «ΕΛΠΙΔΑ» ζητά ειδική δημόσια συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, με πλήρη φάκελο εγγράφων και παρουσία των αρμόδιων υπουργών, των βουλευτών, της ΠΕΔ, των Δήμων και εκπροσώπων της ΔΕΗ, της AWS, του ΑΔΜΗΕ και της ΡΑΑΕΥ.
Η κεντρική θέση που διατυπώνει η παράταξη είναι ότι η επένδυση δεν απορρίπτεται εκ προοιμίου, αλλά θα πρέπει, κατά την ίδια, να αξιολογηθεί με βάση συγκεκριμένα δεδομένα και δεσμεύσεις για την περιοχή. «Πρώτα ενημέρωση, αξιολόγηση και δεσμεύσεις. Μετά οι μη αναστρέψιμες αποφάσεις», είναι το πλαίσιο με το οποίο η Γεωργία Ζεμπιλιάδου ζητά πλέον να τοποθετηθεί θεσμικά το Περιφερειακό Συμβούλιο.
