Άνοιξε ένας ζωντανός διάλογος για την πολιτική φιλοσοφία και τη σύγχρονη εξουσία
Έναν ζωντανό διάλογο γύρω από την πολιτική φιλοσοφία, τη διαχρονική σχέση της ηθικής με την εξουσία και τη σκέψη δύο από τους σημαντικότερους στοχαστές της πολιτικής θεωρίας άνοιξε στην Κοζάνη η παρουσίαση του βιβλίου της Κλαίρης – Φωτεινής Καγιόγλου «Πλάτων και Μακιαβέλι – Από την Πολιτεία στον Ηγεμόνα». Η εκδήλωση, το απόγευμα της Τρίτης, εξελίχθηκε σε μια ουσιαστική συζήτηση γύρω από τις ιδέες που διαμόρφωσαν την πολιτική σκέψη από την αρχαιότητα μέχρι τη νεωτερικότητα, ενώ η συμμετοχή του κοινού ανέδειξε το ενδιαφέρον που εξακολουθούν να προκαλούν τέτοιου είδους προβληματισμοί.
Πρώτος για το βιβλίο μίλησε ο Διονύσης Ασημιάδης, υποψήφιος διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης, ο οποίος τοποθετήθηκε σε ιδιαίτερα προσωπικό τόνο για τη σχέση του με το έργο. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «σε ό,τι αφορά το βιβλίο, θα μου επιτρέψετε να είμαι όσο πιο υποκειμενικός γίνεται. Το βιβλίο αυτό είναι για μένα ένα κομμάτι της ζωής μου θα μπορούσα να πω». Εξηγώντας τη δική του σύνδεση με το βιβλίο σημείωσε ότι «έφτασε στα χέρια μου τελείως τυχαία και μπορώ να πω ότι με συγκίνησε ιδιαίτερα». Για τον λόγο αυτό, όπως τόνισε, δεν θα μπορούσε να είναι απόλυτα αντικειμενικός, επισημαίνοντας ωστόσο ότι θα προσπαθήσει να το προσεγγίσει όσο πιο αντικειμενικά γίνεται.
Αναφερόμενος στο περιεχόμενο της μελέτης, σημείωσε ότι το βιβλίο «Πλάτων και Μακιαβέλι – Από την Πολιτεία στον Ηγεμόνα» εξετάζει δύο από τους σημαντικότερους στοχαστές της πολιτικής φιλοσοφίας και επιχειρεί να αναδείξει τη βαθιά διαφορά ανάμεσα στην αρχαία και τη νεωτερική αντίληψη για την πολιτική. Μέσα από τη σύγκριση των ιδεών του Πλάτωνα και του Μακιαβέλι, όπως εξήγησε, αναδεικνύεται η μετάβαση από μια πολιτική σκέψη που συνδέεται στενά με την ηθική και τη δικαιοσύνη σε μια ρεαλιστική θεώρηση της εξουσίας και της κυβέρνησης. Όπως υπογράμμισε, όλα τα παραπάνω δεν μπορούν να αποτελέσουν μια απλή αναδρομή στο παρελθόν ούτε μια απλή φιλοσοφική σύγκριση. «Δεν συγκρίνουν απλά δεδομένα σαν να πρόκειται για απλές μαθηματικές πράξεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι αποτελούν μια ισχυρή ερμηνεία του σημερινού κόσμου, γεγονός που καθιστά το έργο της Κλαίρης – Φωτεινής Καγιόγλου ιδιαίτερα επίκαιρο.
Στη σύγχρονη εποχή, όπως σημείωσε, η διακυβέρνηση αντιμετωπίζεται ως μια σύνθετη διαδικασία διαχείρισης κοινωνικών, οικονομικών και θεσμικών σχέσεων, όπου η αποτελεσματικότητα και η σταθερότητα θεωρούνται καθοριστικές προϋποθέσεις. Οι προβληματισμοί που αναδεικνύονται μέσα από τη σύγκριση των δύο στοχαστών, όπως εξήγησε, βοηθούν να κατανοηθούν βαθύτερα διλήμματα της σύγχρονης πολιτικής ζωής. «Ποια είναι η σχέση μεταξύ ηθικής και αποτελεσματικότητας, μεταξύ ισορροπίας και πολιτικής νομιμοποίησης, ποιο είναι το κυβερνών υποκείμενο και φυσικά πώς κυβερνά, με ποιον τρόπο και ποιος του επιτρέπει να κυβερνά», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ερωτήματα τα οποία ο Πλάτωνας προσπαθεί να απαντήσει ήδη στην «Πολιτεία». Στην πολιτεία του Πλάτωνα, όπως εξήγησε, το ιδανικό κράτος βασίζεται στην αρχή ότι πρέπει να κυβερνούν εκείνοι που έχουν γνώση και σοφία. Για τον Πλάτωνα, όπως σημείωσε, η πολιτική αποτελεί μια μορφή ηθικής πράξης που αποσκοπεί στο κοινό καλό και στην ευδαιμονία των πολιτών.
Στη συνέχεια μίλησε ο Ηλίας Βαβούρας, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ο οποίος αναφέρθηκε στη σημασία της μελέτης της Κλαίρης – Φωτεινής Καγιόγλου και στη θέση της μέσα στη σύγχρονη φιλοσοφική συζήτηση. Διευκρίνισε πως με τη συγγραφέα τον συνδέει μια φιλία με φιλοσοφική έννοια, υπό την έννοια ότι υπηρετούν μαζί ένα κοινό συμφέρον, όχι ιδιοτελές αλλά θεμελιωμένο πάνω στην επιστήμη και τη φιλοσοφία κάτι που την αναγάγει σε αυθεντική φιλία.
Όπως ανέφερε, όταν η συγγραφέας του έφερε το βιβλίο για να το αξιολογήσει, το μελέτησε προσεκτικά και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για ένα έργο που έπρεπε να ενταχθεί στη σειρά «Σκέψεις». Σύμφωνα με τον ίδιο, το βιβλίο είναι ένα έργο πρωτότυπο, το οποίο θίγει δύο στοχαστές που συχνά παρουσιάζονται ως αντιφατικοί, τον Πλάτωνα και τον Μακιαβέλι.
Παράλληλα, όπως υπογράμμισε, πρόκειται για μια μελέτη που στηρίζεται σε μια πολύ καλή βιβλιογραφική έρευνα, η οποία αποτυπώνεται ξεκάθαρα στο κείμενο. Για τον λόγο αυτό, όπως σημείωσε, το βιβλίο δεν είναι μόνο πρωτότυπο αλλά και επιστημονικά άρτιο, καθώς συμπυκνώνει την υπάρχουσα βιβλιογραφία γύρω από το θέμα. Ταυτόχρονα, όπως εξήγησε, η μελέτη τέμνει ένα ευρύτερο φιλοσοφικό ρεύμα που ξεκινά από την κλασική Ελλάδα και φτάνει μέχρι τη νεωτερικότητα, την οποία βιώνουμε σήμερα.
Η συγγραφέας Κλαίρη – Φωτεινή Καγιόγλου μίλησε στη συνέχεια για τη δική της διαδρομή και για την απόφαση να προχωρήσει στην έκδοση του βιβλίου. Όπως ανέφερε, γνωρίζει πόσο δύσκολο είναι να βρει κανείς χρόνο για να τον αφιερώσει στο «είναι» του, στη φιλοσοφία και στην προσωπική του εξέλιξη. «Ξέρω πόσο δύσκολο είναι να βρούμε λίγο χρόνο για να τον αφιερώσουμε στο είναι μας, στη φιλοσοφία και στην εξέλιξή μας», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, τα ζητήματα της φιλοσοφίας και ιδιαίτερα της πολιτικής φιλοσοφίας είναι απαιτητικά και συχνά βαριά θέματα. «Είναι βαρύ το να μιλάμε για φιλοσοφία, πόσο μάλλον για πολιτική φιλοσοφία και έναν ιδανικό κόσμο ή μια προσέγγιση στον ρεαλιστικό κόσμο», ανέφερε.
Η ίδια αποκάλυψε ότι το βιβλίο γράφτηκε όταν ήταν μόλις 25 ετών, ωστόσο για πολλά χρόνια δεν τολμούσε να προχωρήσει στην έκδοσή του. Όπως είπε, καθοριστικό ρόλο στην απόφασή της έπαιξε ο Ηλίας Βαβούρας, στον οποίο έκανε ιδιαίτερη αναφορά κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής της. «Το βιβλίο αυτό το συνέγραψα όταν ήμουν μόλις 25 ετών, δεν τολμούσα όμως να το εκδώσω. Αν δεν ήταν ο Ηλίας, δεν θα ήταν κανένας μας εδώ σήμερα, καθώς ξέρει πολύ καλά να σε βοηθήσει να βρεις τον βηματισμό σου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια διάβασε ένα απόσπασμα από το βιβλίο, το οποίο αναφέρεται στη σύγκριση της πολιτικής σκέψης του Πλάτωνα και του Μακιαβέλι.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ερωτήσεις και παρεμβάσεις από το κοινό, με τη συζήτηση να αποκτά ιδιαίτερα ζωντανό χαρακτήρα. Το ενδιαφέρον των παρευρισκόμενων ήταν έντονο, ενώ από το ίδιο το κοινό διατυπώθηκε και η πρόταση να διοργανωθούν μαθήματα φιλοσοφίας για τους πολίτες, πρόταση που αποτύπωσε τον ενθουσιασμό και το ενδιαφέρον που προκάλεσε η συζήτηση γύρω από το βιβλίο και τα ζητήματα της πολιτικής φιλοσοφίας.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
