Κατά 89,5% μειώθηκαν οι καμένες εκτάσεις στη Δυτική Μακεδονία το 2026
Σημαντικά μειωμένες ήταν οι καμένες εκτάσεις στη Δυτική Μακεδονία κατά την αντιπυρική περίοδο του 2026, σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), που περιλαμβάνονται στις ετήσιες ανασκοπήσεις της πυρομετεωρολογικής ομάδας FLAME του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του WWF Ελλάς, στην περιοχή χαρτογραφήθηκαν 1.510 καμένα στρέμματα, έναντι 14.420 στρεμμάτων το 2025. Πρόκειται για μείωση κατά 12.910 στρέμματα ή 89,5%, που αποτυπώνει τη μεγάλη διαφοροποίηση μεταξύ των δύο αντιπυρικών περιόδων.
Η Δυτική Μακεδονία είχε το 2026 τη δεύτερη μικρότερη καταγεγραμμένη καμένη έκταση μεταξύ των 13 Περιφερειών της χώρας, μετά το Βόρειο Αιγαίο, όπου κάηκαν 670 στρέμματα. Παράλληλα, καμία από τις 12 μεγαλύτερες πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν πανελλαδικά και ξεπέρασαν τα 5.000 στρέμματα δεν σημειώθηκε στην περιοχή.
Ωστόσο, πίσω από τη συγκριτικά θετική εικόνα της φετινής αντιπυρικής περιόδου, η επιστημονική ανασκόπηση καταγράφει σημαντικές μεταβολές στις κλιματικές συνθήκες της Δυτικής Μακεδονίας, με κυριότερες τη μεγάλη μείωση της χιονοκάλυψης κατά τον προηγούμενο χειμώνα και τις υψηλότερες από τις φυσιολογικές θερμοκρασίες.
Από τα 14.420 στα 1.510 καμένα στρέμματα
Η σύγκριση με το 2025 είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική. Πέρυσι, σύμφωνα με την αντίστοιχη ανασκόπηση, οι καμένες εκτάσεις στη Δυτική Μακεδονία είχαν φτάσει τα 14.420 στρέμματα, ενώ το 2026 περιορίστηκαν στα 1.510 στρέμματα. Η διαφορά των 12.910 στρεμμάτων δείχνει ότι η φετινή χρονιά είχε σαφώς μικρότερο αποτύπωμα ως προς τις καμένες εκτάσεις. Πρόκειται για στοιχεία που προέρχονται από την ίδια ευρωπαϊκή βάση δεδομένων και επιτρέπουν τη σύγκριση των δύο ετών.
Η εικόνα του 2025 ήταν διαφορετική και με βάση τα στοιχεία του Πυροσβεστικού Σώματος. Σύμφωνα με τον απολογισμό που είχε παρουσιαστεί από το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, στη Δυτική Μακεδονία είχαν καταγραφεί 165 πυρκαγιές, έναντι ετήσιου μέσου όρου 195 περιστατικών κατά την προηγούμενη εικοσαετία. Παρότι ο αριθμός των πυρκαγιών ήταν χαμηλότερος από τον ιστορικό μέσο όρο, οι καμένες εκτάσεις είχαν φτάσει, σύμφωνα με την καταγραφή της Πυροσβεστικής, τα 17.013 στρέμματα, σχεδόν διπλάσια από τον μέσο όρο των 8.998 στρεμμάτων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι μόλις έξι πυρκαγιές, με έκταση μεγαλύτερη των 500 στρεμμάτων η καθεμία, είχαν προκαλέσει περίπου 15.000 καμένα στρέμματα. Αντίθετα, οι καμένες εκτάσεις σε καθαρά δάση είχαν περιοριστεί σε μόλις 11 στρέμματα. Η διαφοροποίηση μεταξύ των 14.420 στρεμμάτων του EFFIS και των 17.013 στρεμμάτων της Πυροσβεστικής για το 2025 οφείλεται στις διαφορετικές μεθόδους και στα κριτήρια καταγραφής. Για τον λόγο αυτό, η σύγκριση με το 2026 βασίζεται αποκλειστικά στα δεδομένα του EFFIS.
Η φετινή επίδοση της Δυτικής Μακεδονίας κατατάσσεται στην έβδομη θέση της ιστορικής σειράς που εξετάζει η ανασκόπηση, σε σύγκριση με τα έτη της περιόδου 2006 έως 2025.
Η μεγαλύτερη μείωση χιονοκάλυψης στη χώρα
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο για τη Δυτική Μακεδονία εντοπίζεται στις μετεωρολογικές συνθήκες που προηγήθηκαν της αντιπυρικής περιόδου.
Κατά τους χειμερινούς μήνες, από τον Δεκέμβριο του 2025 έως τον Φεβρουάριο του 2026, η χιονοκάλυψη στη Δυτική Μακεδονία παρουσίασε αρνητική απόκλιση 30,9% σε σύγκριση με την κλιματική περίοδο αναφοράς 1991 έως 2020. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αρνητική απόκλιση μεταξύ των Περιφερειών της χώρας.
Για σύγκριση, η αντίστοιχη απόκλιση στη Θεσσαλία ήταν 16%, στην Ήπειρο 14,4% και στη Στερεά Ελλάδα 12,7%. Στο σύνολο της περιόδου Σεπτεμβρίου 2025 έως Μαΐου 2026, η αρνητική απόκλιση της χιονοκάλυψης στη Δυτική Μακεδονία διαμορφώθηκε στο 13,6%.
Σε πανελλαδικό επίπεδο, η περίοδος 2025 έως 2026 κατατάχθηκε ως η δεύτερη χειρότερη ως προς τη χιονοκάλυψη από το 1990, με τους επιστήμονες να επισημαίνουν τη σαφή πτωτική τάση των τελευταίων ετών.
Η μείωση της χιονοκάλυψης έχει ιδιαίτερη σημασία για μια κατεξοχήν ορεινή Περιφέρεια όπως η Δυτική Μακεδονία, καθώς συνδέεται με τη μεταβολή των υδρολογικών και οικολογικών συνθηκών και αποτελεί ένδειξη των αλλαγών που συντελούνται στο κλίμα της περιοχής.
Θερμότερος χειμώνας, αλλά ηπιότερη αντιπυρική περίοδος
Η μειωμένη χιονοκάλυψη συνοδεύτηκε από υψηλότερες θερμοκρασίες. Κατά το διάστημα Οκτωβρίου 2025 έως Απριλίου 2026, η Δυτική Μακεδονία και η Ήπειρος παρουσίασαν τη μεγαλύτερη θετική απόκλιση της μέσης ημερήσιας θερμοκρασίας στη χώρα, κατά 1,4 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα κανονικά επίπεδα.
Παράλληλα, οι βροχοπτώσεις στη βόρεια και δυτική Ελλάδα ήταν γενικά αυξημένες, γεγονός που συνέβαλε στη διαμόρφωση υγρότερων συνθηκών κατά την περίοδο που προηγήθηκε του καλοκαιριού. Κατά την ίδια την αντιπυρική περίοδο, ωστόσο, η Δυτική Μακεδονία δεν αντιμετώπισε ιδιαίτερα δυσμενείς πυρομετεωρολογικές συνθήκες.
Η μέση πυρομετεωρολογική επικινδυνότητα, όπως υπολογίζεται με τον διεθνή δείκτη Fire Weather Index (FWI), ήταν χαμηλότερη από την αναμενόμενη. Η Δυτική Μακεδονία περιλαμβάνεται στις Περιφέρειες όπου ο σχετικός δείκτης κυμάνθηκε μεταξύ 80% και 94% των κανονικών τιμών.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα των ημερών με ασυνήθιστα υψηλή πυρομετεωρολογική επικινδυνότητα. Στη Δυτική και την Κεντρική Μακεδονία, όπως και σε άλλες περιοχές της ηπειρωτικής χώρας, οι ημέρες αυτές περιορίστηκαν περίπου στο μισό ή και λιγότερο από το αναμενόμενο, με ποσοστά μεταξύ 36% και 53% των κανονικών τιμών.
Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι η Δυτική Μακεδονία βρέθηκε αντιμέτωπη με σχετικά ευνοϊκότερες συνθήκες ως προς τον κίνδυνο εκδήλωσης και εξάπλωσης μεγάλων πυρκαγιών κατά το 2026. Δεν αναιρούν, ωστόσο, τις ευρύτερες κλιματικές μεταβολές που καταγράφονται στην περιοχή.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
