«Πολύ κλισέ αυτό που λες!» Είναι μια φράση που ακούμε ή χρησιμοποιούμε καθημερινά, απευθυνόμενοι σε όποιον αναπαράγει μια κοινότοπη, απλοϊκή άποψη, η οποία στερείται προσωπικής σκέψης και συγκροτημένης επιχειρηματολογίας.
Ωστόσο, η γαλλική λέξη cliché, κυριολεκτικά, αναφέρεται στη φωτογραφική πλάκα ή το αρνητικό του φιλμ (μια εικόνα άγνωστη ίσως στις νεότερες γενιές), το οποίο επιτρέπει την επ’ άπειρον αναπαραγωγή πανομοιότυπων ειδώλων. Στη μεταφορική της χρήση, η λέξη αποτυπώνει ακριβώς αυτή την ιδιότητα της μαζικής, πανομοιότυπης αντιγραφής, μόνο που εδώ δεν αναπαράγονται εικόνες, αλλά έτοιμες σκέψεις, στερεότυπα και προκαταλήψεις.
Κι αν η πολλαπλή εκτύπωση της ίδιας φωτογραφίας είναι μια ακίνδυνη τεχνική διαδικασία, η άκριτη ανακύκλωση «κλισέ» ιδεών εγκυμονεί κινδύνους: ναρκώνει την κριτική μας σκέψη και μας εγκλωβίζει σε μια στείρα, μονοδιάστατη θέαση της πραγματικότητας. Προσοχή στα κλισέ!
