Ποιος χάνει από το κουρέλιασμα του Διεθνούς Δικαίου;

3 Min Read

Στον απόηχο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η ανθρωπότητα και ιδίως οι πολιτικές ηγεσίες των συμμαχικών δυνάμεων αναζήτησαν τρόπους ώστε να αποτραπούν στο μέλλον συγκρούσεις αντίστοιχης κλίμακας και να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των κρατών. Κεντρικό εργαλείο αυτής της προσπάθειας υπήρξε η ίδρυση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, μέσω του Καταστατικού Χάρτη του οποίου καθιερώθηκαν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Μεταξύ αυτών, το άρθρο 2(4) προβλέπει ότι τα κράτη οφείλουν να απέχουν από τη χρήση ή την απειλή χρήσης στρατιωτικής βίας εναντίον άλλων κρατών και να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική τους ακεραιότητα.

Ωστόσο, καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις όχι μόνο δεν ανεστάλησαν, αλλά συνεχίστηκαν συχνά παρουσιαζόμενες ως αγώνας υπέρ της δημοκρατίας και κατά του κομμουνισμού. Αλλά και μεταψυχροπολεμικά, στη δεκαετία του ’90 με τα εύηχα ονόματα Operation Desert Shield (Περσικός Κόλπος) ή Operation Uphold Democracy (Αιτή) οι ΗΠΑ συνέχισαν να παρεμβαίνουν –δήθεν ανθρωπιστικά- χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα σύνορά τους.

Επομένως, η απαγωγή του Μαδούρο δεν συνιστά μια πρωτοφανή πρακτική. Αυτό που σοκάρει είναι ο κυνισμός με τον οποίο ο Τραμπ περιφρονεί το Διεθνές Δίκαιο. Και οι προηγούμενοι τα ίδια έκαναν σε μεγάλο βαθμό, αλλά τουλάχιστον λάμβαναν την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ή προσπαθούσαν να δικαιολογήσουν την ανάγκη για παρέμβαση στη διεθνή κοινή γνώμη, προσλαμβάνοντας εταιρείες δημοσίων σχέσεων για να στήσουν το αφήγημα (βλ. υπόθεση Nayirah).

Για τον Τραμπ, όμως, δεν χρειάζονται προσχήματα. Και αν στην περίπτωση της εισβολής στην Ουκρανία, ο Πούτιν εκμεταλλεύτηκε σκόπιμα τη γλώσσα του δικαίου, ισχυριζόμενος ότι η επιθετική του ενέργεια δικαιολογούνταν από τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, η αμερικανική κυβέρνηση δεν έκανε καμία τέτοια προσπάθεια.

Το Δικαστήριο της Νυρεμβέργης, στην ιστορική απόφασή του, χαρακτήρισε το έγκλημα της επιθετικότητας ως το υπέρτατο διεθνές έγκλημα, διαφοροποιούμενο από τα υπόλοιπα εγκλήματα πολέμου στο ότι περιέχει μέσα του το συσσωρευμένο κακό όλων αυτών.

Η απόφαση αυτή μαζί με σύνολο των νομικών κανόνων που ορίζονται ως Διεθνές Δίκαιο και τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ είναι ό,τι έχουμε και δεν έχουμε για να αμυνθούμε απέναντι στις αυθαιρεσίες των δυνατών αυτού του πλανήτη που θέλουν να επιστρέψουμε σε προηγούμενες εποχές. Και ας μη γελιόμαστε και η Κίνα είναι ένας από αυτούς.

Το να μην στεκόμαστε, λοιπόν, σταθερά και δυνατά απέναντι σε όσους κουρελιάζουν το Διεθνές Δίκαιο είναι μεγάλο ατόπημα.

Μοιραστείτε την είδηση