Πιο έντονοι οι φόβοι στην Ελλάδα για μετανάστευση, φυσικές καταστροφές και κόστος ζωής
Έντονη ανησυχία για ζητήματα ασφάλειας, γεωπολιτικής αστάθειας και κόστους διαβίωσης καταγράφει η τελευταία έρευνα του Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ζητούν ταυτόχρονα περισσότερη ενότητα και ισχυρότερη παρέμβαση της ΕΕ απέναντι στις παγκόσμιες προκλήσεις. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ανησυχία είναι ακόμη πιο έντονη σε Ελλάδα και Κύπρο σε βασικούς δείκτες κινδύνου και κοινωνικής πίεσης.
Σε επίπεδο ΕΕ, οι πολίτες δηλώνουν σε υψηλά ποσοστά ότι ανησυχούν για ενεργές συγκρούσεις κοντά στην Ένωση σε ποσοστό 72%, για την τρομοκρατία 67%, για κυβερνοεπιθέσεις 66%, για φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή επίσης 66% και για ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές 65%. Στην Ελλάδα τα ποσοστά είναι ακόμη υψηλότερα σε αρκετές κατηγορίες, με την ανεξέλεγκτη μετανάστευση να συγκεντρώνει 84%, τις φυσικές καταστροφές 83%, τις ενεργές συγκρούσεις 79% και την τρομοκρατία 73%, ενώ χαμηλότερα κινείται η ανησυχία για κυβερνοεπιθέσεις με 54%. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνονται και στο ειδικό δελτίο για την Ελλάδα της έρευνας φθινοπώρου 2025.
Παράλληλα, αυξημένη είναι η ανησυχία για φαινόμενα παραπληροφόρησης και ψηφιακών απειλών. Σε επίπεδο ΕΕ το 69% δηλώνει ότι ανησυχεί για ψευδείς ή παραπλανητικές πληροφορίες, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό φτάνει το 77%. Υψηλά ποσοστά καταγράφονται επίσης για τη ρητορική μίσους, το ψευδές περιεχόμενο που παράγεται με τεχνητή νοημοσύνη και την προστασία προσωπικών δεδομένων, με την Ελλάδα να εμφανίζεται συστηματικά πιο επιφυλακτική από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το γενικό κλίμα για το μέλλον επηρεάζεται από το γεωπολιτικό περιβάλλον. Πάνω από τους μισούς Ευρωπαίους εμφανίζονται απαισιόδοξοι για το μέλλον του κόσμου, ενώ η απαισιοδοξία είναι ισχυρότερη στην Ελλάδα. Πιο αρνητική είναι και η εκτίμηση για το μέλλον της ίδιας της χώρας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν και σε προσωπικό επίπεδο η εικόνα είναι σαφώς πιο θετική, με μεγάλη πλειονότητα να δηλώνει αισιοδοξία για το μέλλον της οικογένειάς της.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, διαμορφώνεται καθαρό αίτημα για ισχυρότερη ευρωπαϊκή δράση. Το 89% των πολιτών στην ΕΕ θεωρεί ότι τα κράτη μέλη πρέπει να λειτουργούν με μεγαλύτερη ενότητα απέναντι στις παγκόσμιες κρίσεις, ποσοστό που ανεβαίνει στο 93% στην Ελλάδα. Το 86% σε επίπεδο ΕΕ και το 90% στην Ελλάδα ζητούν η Ένωση να έχει ισχυρότερη φωνή διεθνώς, ενώ το 73% των Ευρωπαίων και το 82% των Ελλήνων θεωρούν ότι χρειάζονται περισσότεροι ευρωπαϊκοί πόροι για την αντιμετώπιση διεθνών προκλήσεων. Αντίστοιχα, το 78% στην Ελλάδα εκτιμά ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών από κρίσεις και κινδύνους πρέπει να ενισχυθεί.
Ως βασικοί τομείς στους οποίους πρέπει να επικεντρωθεί η Ένωση για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο αναφέρονται η άμυνα και η ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και της βιομηχανίας, καθώς και η ενεργειακή ανεξαρτησία. Στην Ελλάδα καταγράφεται αυξημένη έμφαση και σε ζητήματα δημογραφικού, μετανάστευσης και γήρανσης του πληθυσμού, καθώς και στην εκπαίδευση.
Κεντρικό ζήτημα για τους πολίτες παραμένει το κόστος διαβίωσης. Ο πληθωρισμός και οι ανατιμήσεις αναφέρονται ως κορυφαία προτεραιότητα για δράση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από το 41% των ερωτηθέντων στην ΕΕ και από το 53% στην Ελλάδα. Ακολουθούν η οικονομία και η απασχόληση, με ακόμη υψηλότερη έμφαση στην ελληνική περίπτωση, καθώς και η δημόσια υγεία και η φτώχεια.
Παρά τις ανησυχίες, η συνολική στάση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει θετική σε επίπεδο ΕΕ, με περίπου τους μισούς πολίτες να διατηρούν θετική εικόνα για την Ένωση και σαφή πλειοψηφία να θεωρεί τη συμμετοχή της χώρας τους θετική. Στην Ελλάδα τα ποσοστά θετικής αποτίμησης είναι χαμηλότερα, αλλά παραμένει ισχυρή η στήριξη στις νεότερες ηλικίες, οι οποίες εμφανίζονται πιο φιλοευρωπαϊκές και με υψηλότερες προσδοκίες για ενισχυμένο ρόλο της ΕΕ στο διεθνές περιβάλλον.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
