Έκθεση της Επιτροπής LIBE ζητά πιο αυστηρή επιβολή και σαφή ορόσημα
Περιορισμένη πρόοδο στην εφαρμογή των συστάσεων για το κράτος δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαπιστώνουν οι ευρωβουλευτές, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών (LIBE), η οποία εγκρίθηκε με 50 ψήφους υπέρ, 17 κατά και δύο αποχές. Το κείμενο εστιάζει τόσο στα συμπεράσματα της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025 όσο και στις πρόσφατες εξελίξεις, καταγράφοντας ελλείψεις που επηρεάζουν βασικές δημοκρατικές δομές.
Κεντρική διαπίστωση της έκθεσης είναι ότι η πρόοδος των κρατών μελών παραμένει ανεπαρκής, καθώς το 93% των συστάσεων της Επιτροπής επαναλαμβάνεται από προηγούμενα έτη. Οι ευρωβουλευτές ζητούν σαφέστερα ορόσημα, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και πιο συστηματική παρακολούθηση, καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για την αντιμετώπιση των αποκλίσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, η οποία εξακολουθεί να θεωρείται ευάλωτη. Όπως επισημαίνεται, η πρόσβαση σε ανεξάρτητα και αποτελεσματικά δικαστικά συστήματα παραμένει άνιση, ενώ καταγράφονται κίνδυνοι πολιτικών παρεμβάσεων, ζητήματα στους διορισμούς δικαστών και αδυναμίες στα πειθαρχικά πλαίσια. Οι ευρωβουλευτές ζητούν ενίσχυση των πόρων των δικαστικών συστημάτων και πλήρη συμμόρφωση με αποφάσεις του Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Παράλληλα, εκφράζονται ανησυχίες για τη διαφθορά, ιδιαίτερα σε υποθέσεις που αφορούν υψηλόβαθμα πρόσωπα, με τους ευρωβουλευτές να κάνουν λόγο για φαινόμενα ατιμωρησίας. Ζητούν ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, προσχώρηση της ΕΕ στο GRECO και περαιτέρω ενδυνάμωση της Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Στο πεδίο της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, η έκθεση καταγράφει συνεχιζόμενες πιέσεις προς δημοσιογράφους και ανεξάρτητα μέσα, όπως παρενόχληση, παρακολουθήσεις και πολιτικές παρεμβάσεις, καθώς και συγκεντρωμένες δομές ιδιοκτησίας που επηρεάζουν την πολυφωνία. Οι ευρωβουλευτές ζητούν πλήρη εφαρμογή της ευρωπαϊκής πράξης για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, αλλά και της οδηγίας κατά των καταχρηστικών αγωγών SLAPP.
Ανησυχία εκφράζεται και για τη συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών, λόγω χρηματοδοτικών πιέσεων και ρυθμιστικών περιορισμών, ενώ επισημαίνεται ότι κάθε περιορισμός θα πρέπει να συμμορφώνεται με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης ζητήματα που σχετίζονται με θεμελιώδη δικαιώματα, όπως ο ρατσισμός και η ξενοφοβία, τη σύνδεση του κράτους δικαίου με την προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ, καθώς και τις προκλήσεις που προκύπτουν από τις ψηφιακές τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη.
Εισηγητής της έκθεσης είναι ο Κώστας Αρβανίτης, ο οποίος υπογράμμισε ότι το κείμενο επιδιώκει να ενισχύσει τις δικλείδες προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, των δημοκρατικών θεσμών και της δημοσιογραφίας, ενώ παράλληλα θέτει στο επίκεντρο ζητήματα όπως η διαφθορά και η κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Η έκθεση αναμένεται να τεθεί προς ψήφιση στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά τη σύνοδο της 27ης έως 30ής Απριλίου στο Στρασβούργο, ενόψει και της νέας έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κράτος δικαίου το 2026.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
